Pages

Saturday, June 27, 2026

బృందావన కథలు – 34 (హిత హరివంశ మహాప్రభువు – రాధాతత్త్వనిధి) మూడవ భాగం (3/4)

జై రాధే! జై శ్యామ్!

ఆత్మదేవ బ్రాహ్మణుడు హిత హరివంశ మహాప్రభువును తన గృహంలోకి ఆహ్వానించాడు.
అది సాధారణమైన ఇల్లు కాదు...
వేదమంత్రాల నాదంతో పవిత్రమైన గృహం...
తులసి పరిమళంతో నిండిన ప్రాంగణం...
రాధాకృష్ణుల నామసంకీర్తన ఎప్పుడూ ఆగని దివ్య మందిరం.
ఆ గృహంలోని ప్రతి గోడ...
ప్రతి దీపం...
ప్రతి శ్వాస...
"రాధే... రాధే..." అనే మధురనామాన్నే ఆలపిస్తున్నట్లు అనిపించింది.
ఆత్మదేవుడు హరివంశ మహాప్రభువును దేవుడిగృహంలోకి తీసుకువెళ్లాడు.
దీపాల వెలుగులో...
చందన పరిమళాల మధ్య...
పుష్పాలతో అలంకరించబడిన ఒక దివ్యమూర్తి తేజోమయంగా ప్రకాశిస్తోంది.
హరివంశుని చూపు ఆ మూర్తిపై పడిన క్షణమే...
ఆయన శరీరమంతా పులకరించింది.
కళ్లనుండి ఆనందబాష్పాలు ధారలుగా జారాయి.
ఆయన చేతులు తెలియకుండానే నమస్కారముద్రలో ముడివడ్డాయి.
వణుకుతున్న స్వరంతో...
శ్రీ రాధావల్లభ నామ కో, లేత మిటత సబ దోష!
హిత హరివంశ యహ కహత హైం, ప్రేమ బఢత సంతోష!!
భావం: "శ్రీ రాధావల్లభ" నామస్మరణతో దోషాలు తొలగి, హృదయంలో ప్రేమ పెరుగుతుంది.
"రాధావల్లభా!... నా ప్రాణవల్లభా!... ఇన్నాళ్లకు నీ దర్శనభాగ్యం ప్రసాదించావా!" అని పలికాడు.
ఆత్మదేవుడు మౌనంగా ఆ దృశ్యాన్ని చూస్తూ నిలిచిపోయాడు.
తాను ఎన్నో సంవత్సరాలుగా సేవించిన ఆ దివ్యమూర్తి...
తన నిజమైన సేవకుణ్ణి చేరుకున్నదని అతని హృదయం గ్రహించింది.
కొద్దిసేపటి తరువాత ఆత్మదేవుడు మెల్లగా మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు.
"స్వామీ... ఈ మూర్తి సాధారణ విగ్రహం కాదు. ఇది పరమశివుని మనోమూర్తి.
నికుంజవనంలో రాధామాధవుల నిత్యలీలలను ధ్యానిస్తూ పరమశివుడు పరమానందంలో మునిగిపోయినప్పుడు...
ఆ దివ్యప్రేమరసమే ఈ మూర్తిగా అవతరించింది.
అందుకే...
ఈ శ్రీమూర్తిలో శ్రీకృష్ణుడు మాత్రమే కాదు...
శ్రీరాధా–కృష్ణుల అవిభాజ్య ప్రేమతత్త్వం సాక్షాత్కారమై ఉంది.
తరతరాలుగా మా వంశంలో ఈ మూర్తిని ఆరాధిస్తున్నాము.
కానీ...
నా మనస్సులో ఎప్పుడూ ఒక భావన కలిగేది.
'ఈ మూర్తికి తగిన నిజమైన సేవకుడు ఇంకెవరో వస్తారు.'
ఈరోజు...
మిమ్మల్ని చూసిన క్షణంలోనే...
ఆ సందేహం తొలగిపోయింది."
హరివంశ మహాప్రభువు వినయంగా తలవంచాడు.
"ఆత్మదేవా!
నేను సేవకుణ్ణి మాత్రమే.
యజమాని ఆమె...
ఆమెయే సర్కార్...
ఆజ్ఞ ఆమెది...
జరుగుతున్నది కూడా ఆమె సంకల్పమే."
ఆ రాత్రి...
ఆత్మదేవునికి మళ్లీ ఒక దివ్యస్వప్నం కలిగింది.
సువర్ణకాంతులతో ప్రకాశిస్తున్న నికుంజవనంలో...
రాధారాణి చిరునవ్వుతో ప్రత్యక్షమయ్యారు.
"ఆత్మదేవా...
హరివంశుడు నా నిత్యపార్షదుడు.
నీ ఇంట ఉన్న రాధావల్లభుడు ఇక నుండి అతని సేవను స్వీకరించాలి.
నీకు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
వారిని కూడా నా సంకల్పానుసారంగా హరివంశునికి వివాహం చేయుము.
ఇది లౌకిక నిర్ణయం కాదు...
నా సేవాపరంపర కొనసాగడానికి నేను ఏర్పరచిన దివ్యవ్యవస్థ." అని ఆమె మృదువుగా పలికారు ఆ మాటలు వినపడగానే... ఆత్మదేవుడు ఆనందభాష్పాలతో నమస్కరించాడు.
మరుసటి ఉదయం...
ఆత్మదేవుడు తన స్వప్నాన్ని హరివంశ మహాప్రభువుకు వినిపించాడు.
హరివంశుడు కొద్దిసేపు మౌనంగా ఉన్నాడు.
తరువాత కన్నులు మూసుకుని రాధానామాన్ని స్మరించాడు.
ఆ క్షణంలో...
అంతరంగంలో అదే దివ్యవాణి వినిపించింది "హరివంశా! నీకు ముందే చెప్పానుకదా? ఇది నా సంకల్పం. కన్యలను స్వీకరించు."
ఆయన వినయంగా అంగీకరించాడు.
శుభముహూర్తంలో...
వేదఘోషల మధ్య...
బ్రజవాసుల ఆనందహర్షధ్వానాల నడుమ...
ఆత్మదేవుని ఇద్దరు కుమార్తెలతో హిత హరివంశ మహాప్రభువుకు వివాహం జరిగింది.
అది కేవలం రెండు కుటుంబాల కలయిక కాదు.
రాధాసేవా పరంపరను నిలబెట్టడానికి జరిగిన ఒక దివ్యసంకల్పం.
వివాహానంతరం...
ఆత్మదేవుడు దేవుడిగృహంలోకి వెళ్లి...
ఎన్నో సంవత్సరాలుగా తాను కన్నీళ్లతో సేవించిన శ్రీ రాధావల్లభ మూర్తిని చేతుల్లోకి తీసుకున్నాడు.
అతని చేతులు వణుకుతున్నాయి.
కళ్లలో ఆనందమూ...
విరహమూ...
రెండూ కలిసిపోయాయి.
ఆ మూర్తిని హరివంశ మహాప్రభువు చేతుల్లో ఉంచుతూ ఇలా అన్నాడు—
"స్వామీ... ఈనాటి నుండి ఈయన నా రాధావల్లభుడు కాదు... మీ రాధావల్లభుడు. నిజానికి... మనందరికీ యజమాని ఆయనే.
నేను చేసిన సేవను మీరు కొనసాగించండి."
హరివంశ మహాప్రభువు ఆ దివ్యమూర్తిని హృదయానికి హత్తుకున్నాడు.
ఆయన కళ్లనుండి జారిన కన్నీటి బిందువులు...
రాధావల్లభుని పాదాలపై పడ్డాయి.
ఆయన గొంతు గద్గదమైంది.
"ప్రభూ...
నన్ను ఎన్నుకున్నది నా యోగ్యత కాదు.
రాధమ్మ కృప.
ఈ దేహం ఉన్నంతవరకు...
నీ సేవే నా శ్వాస."
జుగల కిశోర చరన కీ సేవా, యహీ మోరీ ఆస|
హిత హరివంశ సదా కహై, ఔర న కఛు విశ్వాస||
భావం: రాధా-కృష్ణుల యుగళసేవే జీవిత లక్ష్యం.
కొద్ది రోజుల తరువాత...
హిత హరివంశ మహాప్రభువు...
తన కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి...
శ్రీ రాధావల్లభుని హృదయానికి హత్తుకొని...
బృందావనానికి బయలుదేరాడు.
మార్గమంతా ఆయన నోట ఒకటే నామం—
"రాధే... రాధే..."
ఆ నామం వినిపించిన చోటల్లా...
ప్రజలు చేతులు జోడించి నమస్కరించేవారు.
కొంతమంది కూడా తెలియకుండానే...
ఆ నామాన్ని జపించడం ప్రారంభించేవారు.
రాధానామం...
ఒక హృదయం నుంచి మరొక హృదయానికి...
దీపం నుంచి మరో దీపం వెలిగినట్లు వ్యాపిస్తోంది.
చివరికి...
యమునమ్మ తీరాలు కనిపించాయి.
గోవర్ధనగిరి శిఖరాలు కనువిందు చేశాయి.
కదంబవనాల సువాసనలు గాలిలో తేలాయి.
హరివంశ మహాప్రభువు బృందావన భూమిలో మొదటి అడుగు పెట్టగానే...
ఆయన మోకాళ్లపై కూర్చున్నాడు.
రెండు చేతులతో ఆ పవిత్రధూళిని తీసుకొని తన శిరస్సుపై చల్లుకున్నాడు.
కన్నీళ్లు ఆగడం లేదు...
ఆనందంతో కంపిస్తున్న స్వరంతో
"అమ్మా రాధే!
నీ అడుగులు తాకిన ఈ ధూళి నేడు నా నుదుటిని తాకింది.
ఇక నా జన్మ ధన్యమైంది.
ఈ బృందావనంలో ప్రతి రేణువూ ...
ప్రతి వృక్షమూ
ప్రతి తీగా, ఆకూ, పువ్వు...
వీచే గాలీ అన్నీ అంతా నీ నామమే నీ స్వరూపమే..." అన్నాడు
అక్కడున్న బ్రజవాసులు ఆ దృశ్యాన్ని చూసి మంత్రముగ్ధులయ్యారు.
"ఈ మహాత్ముడు సాధారణ యోగి కాదు... రాధమ్మ స్వయంగా పంపించిన మహాపురుషుడు..." అని పరస్పరం చెప్పుకున్నారు.
కుంజ భవన మేం ఆజు బిరాజత, రాధా సంగ శ్యామ|
హిత హరివంశ నిహారత రహ్యో, పులకిత భయో ధామ||
భావం: నికుంజంలో రాధా-శ్యాములు విరాజిల్లుతున్న దివ్యదర్శనం భక్తుని హృదయాన్ని పులకింపజేస్తుంది.
(తరువాయి భాగం.... రేపు)
జై రాధే! జై శ్యామ్!
రాధే! రాధే!
– శంకరకింకరః


బృందావన కథలు – 34 (హిత హరివంశ మహాప్రభువు – రాధాతత్త్వనిధి) నాలుగవ భాగం (ముగింపు)

జై రాధే! జై శ్యామ్!

బృందావనానికి చేరిన తరువాత...
హిత హరివంశ మహాప్రభువు జీవితం పూర్తిగా మారిపోయింది.
ఆయనకు బృందావనం ఒక నివాసస్థలం కాదు...
అది రాధారాణి శ్వాస.
అది నిత్యనికుంజం.
అది ప్రేమకు పరమపీఠం.
ప్రతిరోజూ తెల్లవారక ముందే యమునా స్నానం చేసి, శ్రీ రాధావల్లభునికి మంగళారతి చేసి, బ్రజధూళిని నుదుటిపై ధరించి, గంటలకొద్దీ రాధానామంలో లీనమై ఉండేవారు.
ఆయనను దర్శించుకోవడానికి దూరదూర ప్రాంతాల నుండి భక్తులు రావడం ప్రారంభమైంది.
ఎవరు వచ్చినా...
ఆయన శాస్త్రచర్చలతో వారిని ఆకట్టుకునేవారు కాదు.
వేదాంత వాదాలతో వారిని ఆశ్చర్యపరచేవారు కాదు.
ఆయన హృదయం నుండి జాలువారేది ఒక్కటే...
"ప్రేమ."
ఒక రోజు కొందరు వైష్ణవులు వినయంతో "స్వామీ! మేము శ్రీకృష్ణుని పరబ్రహ్మగా ఆరాధిస్తున్నాము. మీరు మాత్రం ఎందుకు ప్రతిచోటా రాధానామాన్నే ముందుగా పలుకుతున్నారు?" హరివంశ మహాప్రభువు చిరునవ్వు నవ్వారు.
యమునాతీరంలోని సరస్సులో వికసించిన ఒక చిన్న తెల్ల కలువను చేతిలోకి తీసుకొని "ఈ పుష్పం ఎంత అందంగా ఉందో చూడండి. కానీ దాని పరిమళాన్ని పువ్వు నుండి వేరు చేయగలరా?" అన్నారు
అందరూ... "అసాధ్యం స్వామీ!" అన్నారు.
ఆయన నవ్వుతూ
"అదేవిధంగా...
రాధా లేకుండా కృష్ణుడు లేడు.
కృష్ణుడు లేకుండా రాధ లేదు.
ఇద్దరూ ఒక్కటే.
కానీ ప్రేమకు మూలం రాధ.
ప్రేమకు ప్రతిస్పందన కృష్ణుడు.
అందుకే నేను ముందుగా రాధమ్మను పిలుస్తాను." అన్నారు.
అందరి హృదయాలు ఆనందంతో నిండిపోయాయి.
ఆ రోజు నుంచి... "రాధే... రాధే..." అనే నామం బ్రజమండలమంతా మరింత మధురంగా మారుమోగసాగింది.
మరొక రోజు... సత్సంగంలో ఒక యువసాధువు "స్వామీ! ముందుగా రాధమ్మనే ఎందుకు ఆశ్రయించాలి?" అని అడిగాడు
హరివంశ మహాప్రభువు దగ్గర ఆడుకుంటున్న ఒక చిన్నబాలుడిని చూపిస్తూ "ఆ బిడ్డ చూడండి. వాడు ఏదైనా కావాలంటే... నేరుగా తండ్రి దగ్గరకు వెళ్తాడా? లేదా... ముందు తల్లి ఒడిలోకి వెళ్తాడా?" అని అడిగారు.
అందరూ... "తల్లి దగ్గరకే వెళ్తాడు." అన్నారు.
ఆయన సంతోషంగా నవ్వి
"అదే రాధాతత్త్వం.
రాధమ్మ జగజ్జనని.
ఆమె కృప చూపితే...
కృష్ణుడు పరుగెత్తుకుంటూ వస్తాడు.
తల్లిని ఆశ్రయించిన బిడ్డను తండ్రి ఎప్పుడూ తిరస్కరించడు." అన్నారు
ఆ మాటలు విన్న కొందరు భక్తులు ఆనందభాష్పాలు పెట్టుకున్నారు. "రాధే రాధే నామం మారుమ్రోగింది.
---
ఒక సాయంత్రం...
సూర్యాస్తమయం తరువాత...
హరివంశ మహాప్రభువు తన శిష్యులతో కలిసి నిధివనం వైపు నడుస్తున్నారు.
ఆకాశంలో చంద్రుడు ఉదయిస్తున్నాడు.
యమునమ్మ నిశ్శబ్దంగా ప్రవహిస్తోంది.
గాలిలో మల్లెపూల పరిమళం.
ఆయన ఒక్కసారిగా ఆగిపోయారు.
మెల్లగా బ్రజధూళిని చేతిలోకి తీసుకొని కన్నులకు అద్దుకున్నారు.
శిష్యులు ఆశ్చర్యంగా చూశారు.
"ఈ ధూళి సాధారణ ధూళి కాదు. రాధామాధవుల పాదస్పర్శతో పవిత్రమైన చరణరేణువు. ఈ ధూళిని గౌరవించలేని వాడు...
బృందావనాన్ని అర్థం చేసుకోలేడు." అని అన్నారు.
తర్వాత ఒక కదంబవృక్షాన్ని చూపిస్తూ
"ఈ చెట్లు కేవలం చెట్లు కావు.
ఇవి రాసలీలలకు సాక్షులు.
ఈ తీగలు కేవలం తీగలు కావు.
ఇవి రాధామాధవుల ఆలింగనాలను దాచుకున్న జ్ఞాపకాలు." అని చెప్పారు.
శిష్యులందరూ నిశ్శబ్దంగా ఆ లీలలు వింటూ అనుగమించారు...
ఒక రోజు...
ఒక ధనవంతుడు వచ్చి నమస్కరించి. "స్వామీ! నాకు అపారమైన ధనం ఉంది. రాధాకృష్ణుల కోసం ఒక బంగారు మందిరం కట్టించాలని ఉంది." అని అన్నాడు.
హరివంశ మహాప్రభువు చిరునవ్వు నవ్వారు. "కట్టు... అది కూడా మంచి సేవే."అని చెప్పి కాసేపు ఆగారు.
తర్వాత మెల్లగా "కానీ... నీ హృదయంలో వారికి ఒక చిన్న స్థలం కట్టావా?" అన్నారు.
ఆ ధనవంతుడు మౌనాన్నాశ్రయించాడు, ఏం చెప్పాలో అర్థం కాలేదు.
హరివంశ మహాప్రభువు అతని భుజంపై చేయివేసి "బంగారంతో మందిరాలు నిర్మించవచ్చు. ప్రేమతో మాత్రమే బృందావనం నిర్మించగలం. దేవుడు రాతిమందిరంలో కంటే... ప్రేమతో నిండిన హృదయంలో ఎక్కువకాలం నివసిస్తాడు." ఆ మాటలు అతని జీవితాన్ని మార్చేశాయి.
---
హరివంశ మహాప్రభువు ఎన్నో మాధుర్యభరిత పదాలను రచించారు.
ఆయన కవిత్వంలో...
వాదప్రతివాదాలు లేవు.
శాస్త్రగర్వం లేదు.
పాండిత్య ప్రదర్శన లేదు.
అక్కడ కనిపించేది ఒక్కటే...
రాధాప్రేమ.
రాధా నామ బడో సుఖదాయీ!
జపత మిటత భవ భయ భాఈ!!
భావం: "రాధా" నామజపం సంసారభయాన్ని తొలగించి పరమానందాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
హిత హరివంశ మహాప్రభువు కేవలం ఒక ఆచార్యుడు మాత్రమే కాదు...
ఆయన హృదయం అంతా రాధాప్రేమతో నిండిపోయిన కవి.
ఆయన పెదవులపై పలికిన ప్రతి పదం రాధానామామృతమే.
ఆయన రచించిన "హిత చౌరాసీ"లో ప్రతి పదం రాధామాధవుల నికుంజలీలను భక్తుని హృదయంలో ప్రత్యక్షం చేస్తుంది.
అలాగే సంప్రదాయంలో మహనీయులు అత్యంత గౌరవంతో పారాయణం చేసే "రాధా సుధానిధి"లో రాధాతత్త్వం అమృతధారలా ప్రవహిస్తుంది.
ఆ గ్రంథాలను చదివేవారికి శాస్త్రజ్ఞానం మాత్రమే కాదు...
రాధమ్మపై ప్రేమ పుడుతుంది.
కళ్లలో భక్తియుక్తబాష్పాలు నిండుతాయి.
హృదయం బృందావనమైపోతుంది.
ఆయన పదాలు ఆలపిస్తున్నప్పుడు...
వినేవారు ఎక్కడున్నారో కూడా మరిచిపోయేవారు.
కొంతమంది కన్నీళ్లు పెట్టుకునేవారు.
మరికొందరు "రాధే... రాధే..." అని పరవశించిపోయేవారు.
అందుకే ఆయన రచనలు నేటికీ "హిత చౌరాసీ"గా భక్తుల హృదయాలలో చిరంజీవిగా నిలిచాయి.
यस्याः कदापि वसनाञ्चल-खेलनोत्थ-
धन्यातिधन्य-पवनेन कृतार्थमानी।
योगीन्द्र-दुर्गम-गतिर् मधुसूदनोऽपि
तस्यै नमोऽस्तु वृषभानु-भुवो दिशेऽपि॥
యస్యాః కదాపి వసనాంచలఖేలనోత్థ
ధన్యాతిధన్యపవనేన కృతార్థమానీ।
యోగీంద్రదుర్గమగతిర్మధుసూదనోऽపి
తస్యై నమోऽస్తు వృషభానుభువో దిశేఽపి॥
(శ్రీరాధా రస సుధా నిధి)
భావం : "శ్రీరాధాదేవి కట్టుకున్న కొంగు తాకి వచ్చిన గాలి స్పర్శకే తాను ధన్యుడనుకొని ఆనందించే శ్రీకృష్ణుడు కూడా ఆమె ప్రేమమహిమకు వశుడే. అటువంటి వృషభానునందినికి నా నమస్సులు."
కాలం గడిచింది.
హిత హరివంశ మహాప్రభువు వయస్సులో పెద్దవారయ్యారు.
ఒకరోజు...
శిష్యులందరూ ఆయన చుట్టూ చేరారు. అందరి కళ్లలో ఆందోళన. "స్వామీ... మాకు చివరిగా ఒక ఉపదేశం చేయండి." అని ప్రార్థించారు.
హరివంశ మహాప్రభువు మెల్లగా కన్నులు తెరిచారు.
ఆ చూపులో అపారమైన కరుణ.
ముఖంపై చిరునవ్వు.
అత్యంత మృదువైన స్వరంతో
"రాధానామాన్ని ఎన్నడూ విడువకండి.
ప్రేమను కోల్పోవద్దు.
ఇతరుల లోపాలను చూడకండి.
ప్రతి జీవిలో రాధామాధవుల అంశాన్ని దర్శించండి."
కొద్దిసేపు ఆగి...
"బృందావనాన్ని బయట వెతకకండి.
రాధను హృదయంలో ప్రతిష్ఠించినవాడి హృదయమే నిజమైన బృందావనం.
అక్కడే కృష్ణుడు నిత్యం విహరిస్తాడు." అని అన్నారు.
ఆ మాటలు విన్న శిష్యులందరూ కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నారు.
ఒక ప్రాతఃకాలం...
రాధానామం జపిస్తూ...
"రాధే... రాధే..."
అనే మధురధ్వని మధ్య...
హిత హరివంశ మహాప్రభువు లోతైన ధ్యానంలో లీనమయ్యారు.
ఆ రోజు గురించి...
బ్రజవాసులు చెబుతూంటారు...
నిధివనం వైపు నుండి అపూర్వమైన పుష్పసుగంధం వ్యాపించిందని...
యమునమ్మ అలలు అసాధారణంగా మృదువుగా ప్రవహించాయని...
ఎన్నో నెమళ్లు ఒకేసారి నాట్యం చేశాయని...
భక్తుల విశ్వాసం ఏమిటంటే...
రాధారాణి స్వయంగా వచ్చి తన ప్రియభక్తుణ్ణి నిత్యనికుంజసేవలోకి తీసుకువెళ్లిందని.
నేటికీ బృందావనంలోని శ్రీ రాధావల్లభదాస్ మందిరంలో లో శ్రీ హిత హరివంశ మహాప్రభువు ప్రతిష్ఠించిన శ్రీ రాధావల్లభుని దర్శించడానికి దేశ విదేశాల నుండి లక్షలాది మంది భక్తులు వస్తుంటారు.
అక్కడ ఒక అపూర్వమైన సంప్రదాయం నేటికీ కొనసాగుతోంది.
శ్రీరాధాదేవి ప్రత్యేక విగ్రహం స్థానంలో, ఆమె సన్నిధిని సూచించే దివ్య కిరీటాన్ని ప్రతిష్ఠించి ఆరాధిస్తారు. ఆమే అక్కడ సర్కార్. అది ఒక గొప్ప తత్త్వానికి ప్రతీక. "రాధమ్మ ఎప్పుడూ కృష్ణుని హృదయంలోనే ఉంటుంది; ఆమెను వేరుగా చూపించడం సాధ్యం కాదు" అనే రాధావల్లభ సంప్రదాయ మాధుర్యభావానికి అది చిరస్మరణీయ చిహ్నం
సబ సౌం ఊఁచీ ప్రేమ సగాఈ!
రాధా బిన శ్యామ న సుహాఈ!!
భావం: ప్రేమలో రాధాదేవి స్థానం అత్యున్నతం; రాధా లేకుండా కృష్ణుని లీల సంపూర్ణం కాదు.
హిత హరివంశ మహాప్రభువు ప్రపంచానికి కొత్త మతాన్ని ఇవ్వలేదు.
కొత్త దేవుణ్ణి పరిచయం చేయలేదు.
ఆయన మనకు గుర్తుచేసింది ఒక్కటే...
భక్తికి పరాకాష్ఠ ప్రేమ
ప్రేమే పరమతత్త్వం.
ఆ ప్రేమకు పరిపూర్ణ స్వరూపం...
శ్రీరాధారాణి.
అందుకే ఆయన జీవితమంతా ఒకే సందేశంగా మారింది—
"రాధాకృప లేకుండా కృష్ణప్రాప్తి లేదు.
ప్రేమ లేకుండా భక్తి లేదు.
వినయం లేకుండా ప్రేమ లేదు."
రాధా-నామైవ కార్యం మే
రాధైవ హృదయే మమ|
రాధికా-చరణామ్భోజే
నిత్యం మేఽస్తు మనో రతమ్||
భావార్థం: "రాధానామమే నా జీవిత ధ్యేయం కావాలి. నా హృదయంలో నిత్యం శ్రీరాధాదేవి కొలువై ఉండాలి. ఆమె పాదపద్మాల సేవలోనే నా మనస్సు ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా లీనమై ఉండాలి."
భక్తికి పరాకాష్ఠ ప్రేమ.
ప్రేమకు పరాకాష్ఠ రాధాతత్త్వం.
రాధాకృప కలిగితే కృష్ణసాన్నిధ్యం సహజంగా లభిస్తుంది.
అహంకారం కరిగిన చోటే బృందావనం వికసిస్తుంది.
ఇప్పటికీ...
మీరు బృందావన వీధుల్లో నడుస్తూ...
"రాధే... రాధే..." అని ఒక్కసారి ప్రేమతో పిలవండి.
ఎక్కడో ఒక మూలన...
కదంబచెట్టు నీడలో...
యమునా గాలి తాకిడిలో...
హిత హరివంశ మహాప్రభువు చిరునవ్వు ఇంకా వినిపిస్తూనే ఉంటుంది...
"కృష్ణుడిని వెదకకు...
ముందుగా రాధమ్మ హృదయంలోకి ప్రవేశించు.
అక్కడే శ్యామసుందరుడు నీ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడు..."
బృందావనంలో ప్రతి ధూళికణం ఇప్పటికీ అదే చెబుతోంది...
"రాధే... రాధే..."
జై రాధే! జై శ్యామ్!
రాధే! రాధే!
– శంకరకింకరః



Friday, June 26, 2026

బృందావన కథలు – 34 (హిత హరివంశ మహాప్రభువు – రాధాతత్త్వ నిధి) రెండవ భాగం (2/4)

జై రాధే! జై శ్యామ్!

కాలచక్రం నెమ్మదిగా ముందుకు సాగుతోంది...
దేవవనంలోని ఆ పవిత్ర గృహంలో పెరుగుతున్న ఆ బాలుడు సాధారణ బాలుడు కాదని అందరికీ కొద్దికొద్దిగా అర్థమవుతోంది.
పసితనంలోనే అతని ముఖంపై ఒక అపూర్వమైన ప్రశాంతత...
కళ్లలో చెప్పలేని కరుణ...
మాటల్లో మాధుర్యం...
చిరునవ్వులో దివ్యానందం...
వాటిని చూసినవారు,
"ఈ బాలుడు భగవంతుని ప్రత్యేక అనుగ్రహానికి పాత్రుడు" అని చెప్పుకొనేవారు.
చుట్టుపక్కల పిల్లలందరూ మట్టి బొమ్మలతో, గోళీలతో, చెట్లెక్కుతూ ఆడుకునేవారు.
కానీ...
హరివంశుడు మాత్రం అలాంటి ఆటల్లో పెద్దగా ఆసక్తి చూపేవాడు కాదు.
ఇంటిముందు తులసి చెట్టు దగ్గర చిన్నగా కూర్చుని...
కళ్లుమూసుకొని...
మెల్లగా...
"రాధే... రాధే... రాధే..."
అని జపించేవాడు.
ఆ నామం పలికిన ప్రతిసారీ...
అతని చిన్న ముఖం ఆనందంతో వికసించేది.
ఆ నామమే అతని శ్వాసగా మారిపోయింది.
ఒకరోజు గ్రామంలోని కొందరు వృద్ధ పండితులు అతన్ని గమనించేవారు, అతని భక్తికి ముచ్చటపడేవారు.
అతని వయస్సు చాలా చిన్నది.
కానీ నోట ఎప్పుడూ రాధానామమే.
వారిలో ఒకరు బాలుని చూసి ముచ్చటపడి "నాయనా! అందరూ 'కృష్ణ... కృష్ణ...' అని జపిస్తున్నారు. నీవేమిటి? ఎప్పుడూ 'రాధే... రాధే...' అంటున్నావు? శ్రీకృష్ణుని నామాన్ని ఎందుకు అంతగా జపించడం లేదు బాబూ?" అని అడిగారు.
హరివంశుడు మెల్లగా కళ్లుతెరిచాడు.
ఆ చిన్న ముఖంపై ఒక దివ్యమైన చిరునవ్వు.
వినమ్రంగా చేతులు జోడించి
"తాతయ్యా...
జాతి పువ్వు ఉన్నచోట పరిమళం ఉంటుంది.
పరిమళం ఉన్నచోట జాతి పువ్వు ఉంటుంది.
అలాగే...
'రాధా' అనే ఒక్క నామంలోనే కృష్ణుడు దాగి ఉన్నాడు.
రాధా కృష్ణులు వేర్వేరు కాదు.
రాధా నామాన్ని జపిస్తే...
కృష్ణుడు స్వయంగా ఆ నామంలో పలుకుతాడు." అన్నాడు
శ్రీరాధా చరణ కమల బిను, ఔర న మానూఁ ఠౌర!
హిత హరివంశ దాస కహై, యహీ జీవన ఠౌర!!
భావం: రాధాదేవి పాదపద్మాలే జీవితానికి పరమాశ్రయం.
ఆ మాటలు విన్న పండితులు ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు.
ఇంత చిన్న వయస్సులో...
ఇంత గొప్ప తత్త్వాన్ని...
ఎవరు బోధించారు?
అనుకున్నారు... కానీ వారికి సమాధానం దొరకలేదు.
హరివంశుడు క్రమంగా యౌవనంలోకి అడుగుపెడుతున్నాడు.
వేదాలు అభ్యసించాడు.
శాస్త్రాలు నేర్చుకున్నాడు.
భాగవతాన్ని హృదయంగమం చేసుకున్నాడు.
కానీ...
అతని హృదయాన్ని పూర్తిగా ఆక్రమించింది మాత్రం రాధానామమే.
ఆతను తరచూ
"వేదాలు జ్ఞానాన్ని ఇస్తాయి.
శాస్త్రాలు మార్గాన్ని చూపుతాయి.
కానీ రాధానామం...
నేరుగా ప్రేమను మధుర భక్తిని ఆ పరాత్పరుణ్ణి ప్రసాదిస్తుంది. అదే రాధానామ మాధుర్యం " అని చెప్పేవారు
ఆ మాటలు వినగానే కథాకాలక్షేపానికి వచ్చిన భక్తుల హృదయాలు కరిగిపోయేవి.
ఒక రాత్రి...
శరద్ పౌర్ణమి.
ఆకాశంలో పూర్ణచంద్రుడు వెన్నెల కురిపిస్తున్నాడు.
దేవవనం నిశ్శబ్దంగా నిద్రిస్తోంది.
హరివంశుడు ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు.
అప్పుడే...
అతని ముందు ఒక దివ్యప్రకాశం...
ఆ ప్రకాశంమధ్యలో...
వేల చంద్రుల కాంతికంటే మృదువైన దివ్యసౌందర్యంతో...
శ్రీరాధారాణి ప్రత్యక్షమయ్యారు.
ఆమె కన్నుల్లో అనంతమైన వాత్సల్యం.
ఆమె చిరునవ్వులో అపారమైన కరుణ.
"హరివంశా...
సమయం ఆసన్నమైంది.
బృందావనానికి రా.
నా నికుంజలీలను...
నా ప్రేమరహస్యాన్ని...
నా కృపామహిమను...
ప్రపంచానికి తెలియజేయవలసిన బాధ్యత నీది." మృదువుగా ఇలా పలికారు.
ఆ దివ్యమైన వాక్కులు వినగానే...
హరివంశుని కళ్లలో ఆనందబాష్పాలు పొంగిపోయాయి. శరీరం పులకరించింది... వెంటనే లేచి సాష్టాంగపడ్డాడు.
"అమ్మా! కింకరుణ్ణి, నీ ఆజ్ఞే నా జీవితం." అని వినమ్రంగా అన్నాడు.
రాధారాణి చిరునవ్వుతో మళ్లీ "హరివంశా! నీవు బృందావనానికి వెళ్లే మార్గంలో ఒక మహాభాగవతుడిని కలుస్తావు. అతని పేరు ఆత్మదేవుడు. అతని ఇంట నేను నీకోసం ఒక అమూల్యమైన వరాన్ని దాచాను. నా సంకల్పం ప్రకారమే అన్నీ జరుగుతాయి. సందేహించకుండా అతని ఆతిథ్యాన్ని స్వీకరించు." అని చెప్పి... ఆ దివ్యరూపం క్రమంగా అంతర్ధానమైంది.
ఆతరవాత హరివంశుడు ఇంకా చాలాసేపు ధ్యానంలోనే ఉండిపోయాడు.
రాధా ముఖ చందా సమ, నయన కమల బిసాల!
అధర అరుణ అరవిన్ద సమ, మధుర మధుర ముస్కాన!!
భావం: రాధాదేవి ముఖచంద్రుడు, కమల నేత్రాలు, మధురస్మితం - ఇవన్నీ దివ్యసౌందర్యానికి పరాకాష్ఠ.
-------
ఒకానొక కాలంలో...
పరమశివుడు తన యోగసమాధిలో రాధామాధవుల నిత్యనికుంజలీలను దర్శించి పరమానందంలో మునిగిపోయాడు. ఆ దివ్యానుభూతి నుంచి ఆయన మనస్సులో ఒక అపూర్వమైన దివ్యమూర్తి అవిర్భవించింది.
అదే...
శ్రీ రాధావల్లభ మూర్తి.
ఆ మూర్తిలో శ్రీరాధాకృష్ణుల అవిభాజ్య ఏకత్వం ప్రతిఫలించింది.
అది కేవలం విగ్రహం కాదు...
ప్రేమకు రూపం.
మాధుర్యభక్తికి ప్రతీక.
రాధాకృష్ణుల నిత్య ఏకరస లీలలకు సాక్ష్యం.
ఆ దివ్యమూర్తిని పరమశివుడు ఒక మహాతపస్వికి ప్రసాదించాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది.
ఆ తరువాత...
ఆ మూర్తి తరతరాలుగా పూజించబడుతూ చివరకు మహాభక్తుడైన ఆత్మదేవ బ్రాహ్మణుని ఇంటికి చేరింది.
ప్రతిరోజూ...
ఆత్మదేవుడు ఆర్తితో ఆ మూర్తిని సేవించేవాడు. అతనికి ఇద్దరు కూతుర్లు, మగసంతానం లేదు, అందువల్ల "ప్రభూ!
నీకు తగిన సేవకుడు వచ్చిన రోజున... నీవే అతని చేతికి వెళ్లాలి." అని ప్రార్థించేవాడు.
రాధారాణి ఆజ్ఞ ప్రకారం... హరివంశుడు బృందావన ప్రయాణం ప్రారంభించాడు.
అతని ప్రతి అడుగు... ఆజ్ఞానుసరణ.
ప్రతి శ్వాస... రాధానామమే.
మార్గమధ్యంలో... ఒకనాటి రాత్రి ఆయన ఆత్మదేవుడుండే గ్రామానికి చేరుకున్నాడు.
ఆత్మదేవుడు దూరం నుంచే హరివంశుణ్ణి చూశాడు.
ఒక్క క్షణంలోనే...
తాను ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఎదురు చూస్తున్న మహాత్ముడు ఇతడేనని అతని హృదయం చెప్పింది.
ఆనందంతో పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి, హరివంశుని రెండుచేతులూ పట్టుకుని.
"స్వామీ! మీ రాకకోసమే ఈ జీవితం ఎదురుచూస్తోంది." అన్నాడు.
హరివంశుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
"మీకు నా గురించి ఎలా తెలుసు?" అని అడిగాడు.
ఆత్మదేవుడు చిరునవ్వుతో
"నాకు తెలియదు స్వామీ...
కానీ ఆమెకు తెలుసు.
రాధారాణి చాలాకాలం క్రితమే ఈ రోజు గురించి సంకేతం ఇచ్చింది." అని చెప్పి...
ఆత్మదేవుడు తన ఇంటి దేవుడిగృహంలో ప్రతిష్ఠితమైన శ్రీ రాధావల్లభ మూర్తిని చూపించాడు.
ఆ దివ్యదర్శనం కలిగిన క్షణంలో...
హరివంశ మహాప్రభువు కళ్లనుండి ఆనందాశ్రువులు ధారగా ప్రవహించాయి.
ఆయన మౌనంగా నమస్కరించాడు.
ఆ క్షణంలో...
రాధారాణి సంకల్పం ఒక్కొక్కటిగా సాకారమవుతోంది.
(తరువాయి భాగం.... రేపు)
జై రాధే! జై శ్యామ్!
రాధే! రాధే!
– శంకరకింకరః

బృందావన కథలు – 34 (హిత హరివంశ మహాప్రభువు – రాధాతత్త్వ నిధి) - మొదటి భాగం (1/4)

జై రాధే! జై శ్యామ్!

బృందావనం...
ఈ పేరు వినగానే భక్తుని హృదయంలో చెప్పలేని మాధుర్యం పొంగిపొర్లుతుంది.
అది కేవలం ఒక గ్రామం కాదు...
ఒక పవిత్రక్షేత్రం మాత్రమే కాదు...
అది ప్రేమకు పరమపీఠం...
మాధుర్యభక్తికి మహామందిరం...
రాధాకృష్ణుల నిత్యవిహార భూమి...
యమునమ్మ మెల్లగా ప్రవహించే ప్రతి అలలోనూ "రాధే... రాధే..." అనే నామమే వినిపిస్తుంది.
కదంబవృక్షాల కొమ్మలు గాలికి ఊగుతున్నప్పుడు, అవి కూడా రాధానామ సంకీర్తనే చేస్తున్నట్లుంటాయి.
నెమళ్లు విప్పిన పింఛాలలో రాధామాధవుల ప్రేమరంగులే మెరవగా...
గోవర్ధనగిరి వేల సంవత్సరాలుగా ఆ దివ్యప్రేమకు మౌనసాక్షిగా నిలిచి ఉంది.
బృందావన ధూళిలోని ప్రతి రేణువూ ఒక లీలను దాచుకొని ఉంది...
ప్రతి తీగ ఒక రహస్యాన్ని ఆలపిస్తోంది...
ప్రతి పుష్పం ఒక ప్రేమగీతాన్ని పరిమళిస్తోంది...
అలాంటి బృందావనంలో...
శ్రీకృష్ణుని మహిమను గానం చేసిన మహాభక్తులు ఎందరో పుట్టారు.
కానీ...
ఆ ప్రేమకు మూలమైన శ్రీరాధాదేవి పరమోన్నత తత్త్వాన్ని, ఆమె కృపామహిమను, ఆమె లేకుండా కృష్ణప్రాప్తి సంపూర్ణం కాదనే రహస్యాన్ని ప్రపంచానికి ధైర్యంగా ప్రకటించిన మహాసంతులు మాత్రం చాలా అరుదు.
ఆ రోజుల్లో...
ఎక్కడ చూసినా "కృష్ణ... కృష్ణ..." అనే నామమే వినిపించేది.
భాగవత పారాయణాలు...
గీతాగానం...
కృష్ణలీలలు...
అన్నీ విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉండేవి.
కానీ రాధానామాన్ని జపించే వారు చాలా తక్కువ.
రాధాదేవిని పరాశక్తిగా భావించి ఆరాధించే వారు ఇంకా తక్కువ.
రాధాకృపే కృష్ణప్రాప్తికి ద్వారం అని గ్రహించినవారు అయితే మరీ అరుదు.
అటువంటి సమయంలో...
భక్తి చరిత్రలో ఒక కొత్త అధ్యాయం ప్రారంభమైంది.
ఒక మహాత్ముడు వచ్చి లోకానికి ఇలా ప్రకటించాడు
"కృష్ణుని చేరాలని కోరుకుంటే ముందుగా రాధమ్మను ఆశ్రయించండి.
తల్లి చేయి పట్టకుండా తండ్రి వద్దకు వెళ్లలేని చిన్నబిడ్డలాగే,
రాధాకృప లేకుండా కృష్ణకృప సంపూర్ణంగా లభించదు."
ఈ ఒక్క వాక్యమే...
వేలాది భక్తుల ఆరాధనను కొత్త దిశగా నడిపించింది.
ఆ మహాత్ముడే... " శ్రీ హిత హరివంశ మహాప్రభువు."
అది పదహారవ శతాబ్దం...
ఉత్తర భారతదేశమంతా భక్తి ఉద్యమపు పవనాలతో పరిమళిస్తోంది.
ఎక్కడ చూసినా హరినామ సంకీర్తనలు...
భాగవత పారాయణాలు...
కృష్ణభజనలు...
భక్తి ఒక మహాసముద్రంలా ఉప్పొంగుతోంది.
అయితే రాధామహిమను విశదంగా ప్రకటించే కాలం ఇంకా రాలేదు.
ఆ సమయాన...
బ్రజమండలానికి కొంతదూరంలోని దేవవనం అనే పవిత్రప్రాంతంలో ఒక వైదిక బ్రాహ్మణ దంపతులు నివసించేవారు. వారిద్దరూ నిత్యం రాధాకృష్ణులను ఆరాధిస్తూ, భక్తులతో సత్సంగాలు చేస్తూ, సద్గుణసంపన్నమైన జీవితం గడిపేవారు.
ఒక పౌర్ణమి రాత్రి...
ఆ దంపతులిద్దరికీ ఒకే దివ్యస్వప్నం కలిగింది.
స్వప్నంలో...
చంద్రకాంతిని మించిన కాంతితో...
అనంత కరుణామూర్తిగా...
సర్వలోకాల జనని...
ఆ పరాశక్తి...
శ్రీరాధారాణి ప్రత్యక్షమయ్యారు.
ఆమె చిరునవ్వు యమునా అలల చిరు సవ్వడి ఉంది.
ఆమె చూపు లక్షల చంద్రుల శీతలతను మించిపోయింది.
ఆమె మృదువుగా "పుణ్య దంపతులారా! మీకు శుభం జరగబోతోంది. నా నిత్యసేవలో భాగమైన ఒక మహాభాగవతుడు మీ ఇంట జన్మించబోతున్నాడు. అతడు సాధారణ శిశువు కాదు. నా ప్రాణవల్లభుడైన శ్రీకృష్ణుని దివ్యమురళి అంశంతో భూమిపై అవతరిస్తాడు.
నా ప్రేమను...
నా తత్త్వాన్ని...
నా కృపను...
నా మహిమను ప్రపంచానికి తెలియజేస్తాడు." అని పలికింది
ఆ మాటలు వినగానే... ఆ దంపతుల ఇద్దరి కళ్లలో ఆనందబాష్పాలు పొంగిపోయాయి. మెలకువ వచ్చి చూస్తే ఇద్దరికీ అదే కలవచ్చిందని ఒకరి మొఖం ఒకరు చూసుకోగానే అర్థం అయ్యింది. ఇద్దరూ "జై రాధే రాధే! జై రాధే కృష్ణా!..." అంటూ భజన చేసారు. ఆ దివ్యదర్శనానుభూతి మాత్రం వారి హృదయాలలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయింది.
రహో రస రసికవర, శ్రీరాధా రస బరసత!
హిత హరివంశ కహత, రసిక జన హరషత!!
భావం: రాధారాణి అనుగ్రహమే పరమరసం. ఆ రసాన్ని ఆస్వాదించేవారే నిజమైన రసికులు.
కొన్ని నెలల తరువాత...
శుభలగ్నంలో...
ఒక తేజోమయమైన బాలుడు జన్మించాడు.
బాలుడు జన్మించిన వెంటనే...
ఆ ఇంటి చుట్టూ అపూర్వమైన పరిమళం వ్యాపించిందని, ఎక్కడి నుంచో కోయిలల కుహూకారాలు వినిపించాయని, మంగళవాయిద్యాలు, వేదఘోషలు వినపడ్డాయనీ, సమీపంలోని గోవులు సైతం అసాధారణమైన ప్రశాంతతతో నిలిచిపోయి పాలిచ్చాయనీ, లేగదూడలు గెంతులేసాయనీ బ్రజవాసులు చెప్పుకుంటుంటారు.
ఆ శిశువుకు "హిత హరివంశ" అని పేరు పెట్టారు...
"హిత" అంటే... మంచి - మేలు.
లోకహితం...
ప్రేమతో చేసే మేలు...
సర్వజీవుల శ్రేయస్సు.
ఆ పేరు అతనికి మాత్రమే కాదు...
అతని జీవితానికే నిర్వచనమైంది.
(తరువాయి భాగం.... రేపు)
జై రాధే! జై శ్యామ్!
రాధే! రాధే!
– శంకరకింకరః

Wednesday, June 24, 2026

బృందావన కథలు – 33 (సనాతన గోస్వామి – ఉప్పు లేని రొట్టె )

జై రాధే! జై శ్యామ్!

జై బృందావన రాధా మదనమోహన్
బృందావనంలో భక్తులకు, సాధుసంతులకు తెలుసు...
"భగవంతుడు భోగాన్ని కాదు... భక్తుని ప్రేమకై వెంపర్లాడతాడు."
ఈ మాటకు ప్రత్యక్ష సాక్ష్యంగా నిలిచిన ఒక అద్భుత సంఘటన చూద్దాం ఇవాళ.
పదహారో శతాబ్దంలో ఉన్నతోద్యోగిగా తన జీవితం మొదలు పెట్టి... కృష్ణుడికోసం అన్నీ వదిలి మధూకరం చేసి జీవనం సాగించిన మారిన మహాత్ముడు "సనాతన గోస్వామి" ఒకప్పుడు రాజసభలో ఉన్నతోద్యోగిగా ఉండేవాడు.
ధనం...
అధికారం...
ప్రతిష్ఠ...
అన్నీ ఉన్నాయి.
కానీ అతని హృదయం మాత్రం ఎప్పుడూ శ్రీ కృష్ణుణ్ణే కోరుకుంటుండేది.
ఓ సమయంలో అన్నీ వదిలేశాడు.
రాజభవనాలు వదిలాడు.
సంపదలు వదిలాడు.
గౌరవాలు వదిలాడు.
బృందావనానికి వచ్చి చిన్న ద్వాదశాదిత్య కొండ అనే చిన్న కొండపై ఒక మట్టి ఇల్లు కుటీరంలా కూర్చుకొని నివసించడం ప్రారంభించాడు.
అక్కడ శ్రీ కృష్ణుడి ముని మనవడౌన వజ్రనాభుడు పూజించిన శ్రీ కృష్ణమూర్తిని, పురుషోత్తమ చౌబే అనే బ్రాహ్మణుడు సనాతన గోస్వామికి ఇచ్చి ఆ మూర్తి నిత్యసేవ కొనసాగించమని చెప్పారు.
సనాతన గోస్వామి బృందావనంలో తాను ఉండే ఆ మట్టి ఇంట్లోనే ఉంచి సేవ చేసేవాడు. తన సంపదలూ, పరపతీ అన్నీ వదిలేసి సాధు జీవితం జీవిస్తూంనే మదనమోహనుని సేవ చేసేవాడు.
ప్రతిరోజూ యమునాతీరంలో గ్రామంలోకి వెళ్లి మధుకరి (భిక్ష) తెచ్చుకునేవాడు.
కొన్ని ఇళ్లలో ఒక పిడికెడు పిండి దొరికేది.
మరికొన్ని ఇళ్లలో కొద్దిగా గోధుమలు లేదా బియ్యం దొరికేవి... అంతే. ఎక్కువ కావాలని ఆశపడకుండా ఆ రోజుకు సరిపోయేంత తెచ్చుకునేవాడు.
కుటీరానికొచ్చి, సాయంత్రం కర్రలు వెలిగించి వాటితో చిన్న చిన్న రొట్టెలు చేసేవాడు.
అవి కూడా చాలా గట్టిగా ఉండేవి.
ఉప్పు లేదు...
నెయ్యి లేదు...
ఆధరువుగా కూరాలేదు, పప్పూ లేదు.
వాటినే ఎంతో ప్రేమగా తన మదనమోహనుడికి భక్తితో సమర్పించేవాడు. తానూ అవే తినేవాడు.
"ప్రభూ! నా దగ్గర ఇదొక్కటే ఉంది. ప్రేమతో చేశాను. స్వీకరించు." అని ప్రార్థించేవాడు.
అలా కొన్ని రోజులు గడిచాయి.
ఒక రాత్రి...
సనాతన గోస్వామికి ఒక అద్భుతమైన కల వచ్చింది.
మదనమోహనుడు చిన్న బాలుడిలా వచ్చి నిలబడ్డాడు.
ముత్యాల సరాలతో తలపాగా...
దానిమీద అందాల నెమలిపించం కుచ్చు...
తలపాగా చివర్లనుంచు బయటకి వేలాడి ఊగుతున్న గిరజాల జుట్టు..
నుదుటిపై పత్రలేఖ మధ్యలో కస్తూరి తిలకం...
గుండ్రని నేరేడు పళ్ళలాంటి కళ్ళు.
మురళి లాంటి ముక్కు,
శ్వాసలో ఊగుతున్న ముత్యం...
పెదవుల మీద చిరునవ్వు.
కళ్లలో చిలిపితనం.
"సనాతనా! ఓ సనాతనా!" అని పిలిచాడు.
"ఏమిటి ప్రభూ?" అని గోస్వామి వినయంగా అడిగాడు.
మదనమోహనుడు పెదవి విరిచాడు, గారాలుపోతూ " ఏమిటి సనాతనా! ప్రతిరోజూ ఈ రుచీ పచీలేని రొట్టెలేనా? కూరలేకపోతే కనీసం ఉప్పుకూడా లేకుండానా? కొంచెం ఉప్పు వేయలేవా?" అని చిన్న పిల్లాడిలా గోముగా అడిగాడు.
సనాతన గోస్వామి ఒక్కసారిగా నవ్వాడు.
ఆ నవ్వులో ప్రేమ ఉంది.
ఆ నవ్వులో భక్తి ఉంది.
ఆ నవ్వులో వైరాగ్యం ఉంది.
చేతులు జోడించి "ప్రభూ! నేడు ఉప్పు అడుగుతున్నావు. రేపు నెయ్యి అడుగుతావు. ఎల్లుండి కూరలడుగుతావు, ఆతరవాత మిఠాయిలు అడుగుతావు. ఆపై ఛప్పన్ భోగ్ అడుగుతావు. నేను అన్నీవదిలిన విరాగిని, పేద మధూకరిని. నీ కోరికలు తీర్చలేను." అని అన్నాడు...
మదనమోహనుడు చిన్నపిల్లాడు తాతగారి దగ్గర మారాం చేస్తున్నట్లుగా బుంగమూతి పెట్టుకున్నాడు...
అది చూసి సనాతన గోస్వామి "నా దగ్గర ఉన్నది ప్రేమ మాత్రమే. అది సరిపోతే తిను. లేకపోతే ఉపవాసం ఉండు. నేనూ ఉపవాసం ఉంటాను" అన్నాడు, ఓ తాత మనవడి గారాన్ని సరిచేస్తున్నట్లు. అది విన్న మదనమోహనుడు పెద్దగా నవ్వి "సనాతనా! నీ వైరాగ్యంతో నువ్వు నన్ను ఓడించావు." అన్నాడు. సనాతన గోస్వామి కూడా నవ్వాడు.
తెల్లారింది సనాతన గోస్వామి తన మదనమోహనుడు సేవలో యథావిధిగా కాలం వెళ్లదీస్తున్నాడు.
ఆ రోజు నుండి... మదనమోహనుడు ఎప్పుడూ ఉప్పు గురించి మాట్లాడలేదట.
ఎందుకంటే...
ఆయనకు అర్థమైంది.
ఆ రొట్టెల్లో ఉప్పు లేదు.
కానీ...
ప్రేమ ఉంది... భక్తి ఉంది... పరమ వైరాగ్య సంపన్నమైన నివేదన అది.
అలా చాలా కాలం కొనసాగింది....
కొన్ని రోజుల తరువాతముల్తాన్ కు చెందిన కృష్ణ భక్తుడైన రామ్ దాస్ కపూర్ అనే ఒక ధనవంతుడైన వ్యాపారి యమునా నదిలో ప్రయాణిస్తున్నాడు. అకస్మాత్తుగా పడవ ఇసుకలో చిక్కుకుంది. ఎంత ప్రయత్నించినా కదల్లేదు.
స్థానికులందరూ ప్రయత్నించారు, అందులో ఒక నవ యువకుడన్నాడు... "అక్కడ ఎదురుగా కొండమీద మదనమోహనుడు ఉన్నాడు. ఆయనను ప్రార్థించు." అన్నాడు.
వ్యాపారి ఆర్ధ్రతతో "ప్రభూ! నా పడవను కాపాడు.నీ ఆలయాన్ని నిర్మించి నేను నీ సేవ చేసుకుంటాను " అని ప్రార్థించాడు.
అతి కొద్ది సేపట్లో... యమునలో నీరు వచ్చి, నీటి అలజడికి బురదలో కూరుకున్న పడవ కదిలి పైకి లేచింది. పడవ అద్భుతంగా కదిలింది, మామూలుగా ఏ ఇబ్బందీ లేకుండా!
స్థానికులు జై రాధా మదనగోపాల్ కీ జై! జై రాధామదనగోపాల్ కీ జై! అని నినదించారు, ఆ వ్యాపారి పడవ సరంగు కార్మికులు, సేవకులు అందరూ నినదించారు.. జై రాధా మదన గోపాల్ కీ జై... ఆ యువకుడు మెల్లగా జనం మధ్యలోకి వెళ్ళి కనపడకుండా పోవడం ఎవరూ గమనించలేదు.
వ్యాపారి ఆనందంతో ద్వాదశాదిత్య కొండాదగ్గరున్న సనాతన గోస్వామి కుటీరానికొచ్చి సనాతన గోస్వామికి జరిగినది వివరించి, తన మొక్కు గురించి చెప్పి గోవర్ధన కొండలా కానుకలు సమర్పించాడు. సనాతన గోస్వామి ఆధ్వర్యంలో అందమైన ఆలయం నిర్మించాడు. భోగాలు, నైవేద్యాలు ఏర్పాటుచేశాడు.
మదనమోహనుడికి కావాలసింది తన రొట్టెలో ఉప్పు కాదు...
తనకు నిత్యం సేవచేసే విరాగి సనాతన గోస్వామి పేదరికం తొలగడం.
భక్తుడు అడగడు.
కానీ భగవంతుడు చూసుకుంటాడు.
భక్తుడు చెప్పడు.
కానీ భగవంతుడు అర్థం చేసుకుంటాడు.
ఆ రోజు సనాతన గోస్వామి మదనమోహనుడి ముందు కూర్చొని "ప్రభూ! నేను నీకు ఉప్పు పెట్టలేకపోయాను. కానీ నా హృదయాన్ని పెట్టాను. ఇప్పుడిన్ని భోగాలు సేవకులు వచ్చారు... నన్నూ నారొట్టెలనూ మరచిపోకే... " అన్నాడట...
అప్పుడు మదనమోహనుడు మౌనంగా చిరునవ్వు నవ్వాడట. ఎందుకంటే...
మదనమోహనునికి ఉప్పు లేని రొట్టెను తినడం సులభం.
కానీ అంత ప్రేమతో నిండిన భక్తుల హృదయాన్ని పొందడం చాలా కష్టం.
భగవంతుడు భోగాల కోసం ఎదురు చూడడు.
భక్తి - ప్రేమ - జ్ఞానం - వైరాగ్యపూర్ణుడైన భక్తునికోసం ఆర్తితో కోసం ఎదురు చూస్తాడు.
"పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం
యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి..."
ప్రేమతో సమర్పించిన చిన్న కానుక కూడా భగవంతునికి అమూల్యమే! అత్యంత ప్రీతికరమే!
----
ఇప్పటికీ బృందావనంలో సనాతన గోస్వామి సమాధి స్థలం మదనమోహనుని అనుగ్రహవృష్టికి , సనాతన గోస్వామి నిరాడంబర భక్తికి సాక్షిగా కనపడుతూనే ఉంటుంది
జై శ్రీ మదనమోహన లాల్ కీ జై!
జై జై శ్రీ రాధే!
జై శ్రీ సనాతన గోస్వామి కీ జై!
-శంకరకింకరః