Pages

Friday, June 19, 2026

బృందావన కథలు – 30 ( రాధారాణి - యమున)

జై రాధే! జై శ్యామ్!

బృందావనం…
అది కేవలం ఒక ధామం కాదు…
ప్రేమను నిత్యం శ్వాసించే మరో దివ్య లోకం.
అక్కడ ప్రతి గాలి రాధానామమే జపిస్తుంది…
ప్రతి పువ్వు కృష్ణస్మరణతో వికసిస్తుంది…
యమునమ్మ అలలు కూడా “రాధే… శ్యామ్…” అనే రాగంతోనే ప్రవహిస్తుంటాయి.
ఆ రోజు ఉదయం…
ఆకాశం ముదురు నీలిరంగు మబ్బులతో అలంకరించుకుంది.
సూర్యుడు ఇంకా పూర్తిగా మేల్కోలేదు.
యమునమ్మ తీరం వెండి పొగమంచుతో కప్పబడి ఉంది.
తామరపూలపై మంచుబిందువులు వజ్రాల్లా మెరిసిపోతున్నాయి.
కానీ ఆ ఉదయం
యమునమ్మ ప్రవాహం చాలా వేగంగా ఉంది.
అలలు ఉప్పొంగుతూ తీరాన్ని గట్టిగా తాకుతున్నాయి.
జలకాలాడడానికి, నీరు తీస్కెళ్ళడానికి వచ్చిన గోపికలందరూ అది చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. “ఈరోజు యమునమ్మ ఎందుకింత ఆత్రుతగా ప్రవహిస్తోంది?” అని గోపికలందరి మనసులో ప్రశ్న...
అప్పుడే దూరాన్నుంచి ఒక మంత్రముగ్ధుల్ని చేసే ఒక మధురమైన స్వరం వినిపించింది “రాధే… రాధే…”
ఆ స్వరం గాలిలో తేలింది.
కదంబవృక్షాలపై ఆకులపై జారింది.
యమునమ్మ అలలను తాకింది.
ఆహాఁ!
ఆ క్షణంలో ఒక అద్భుతం జరిగింది.
ఇప్పటివరకు ఉప్పొంగుతూ ప్రవహించిన యమునమ్మ
ఒక్కసారిగా నెమ్మదించింది.
ఉధృతంగా తీరాన్ని తాకే అలలు మందగించాయి.
అలలు మృదువుగా మారిపోయాయి.
సెలయేటి సున్నితమైన గలగలలైపోయాయి
ప్రవాహం ప్రశాంతమైంది.
యమునమ్మ ఒడిలో వెన్నెల జారినట్టుగా
సూర్యుని బింబాలతో నీరు నిశ్శబ్దంగా మెరిసింది.
అప్పుడే మళ్ళీ అక్కడనుంచే మురళీనాదం వినిపించింది.
గోపికలందరూ వెంటనే అర్థం చేసుకున్నారు కృష్ణుడు వచ్చాడని.
యమునా తీరం మీదుగా నీలమేఘ శ్యాముడు నడుచుకుంటూ వచ్చాడు.
తలపై నెమలిపింఛం…
చేతిలో మురళీ…
ముఖంలో చిలిపి చంద్రకాంతి…
గోపికలందరూ ఆశ్చర్యంతో ఒకరినొకరు చూశారు.
“ఇది ఏమిటి, కృష్ణుడు రాధే అని పిలవగానే యమునమ్మ ప్రవాహం మందగించింది ?” అని మెల్లగా మాట్లాడుకున్నారు.
అప్పుడే కదంబవృక్షం నీడనుంచి
రాధారాణి బయటకు వచ్చింది.
ఆమె చేతిలో చిన్న తామరపువ్వు ఉంది.
ముఖంలో వెన్నెలవంటి ప్రశాంతత.
కళ్లలో కురిసే అనంతమైన ప్రేమ.
ఆమె నడుస్తూ మెల్లగా
“శ్యామ్… శ్యామ్… కృష్ణా... కృష్ణా... కాన్హా... కాన్హా...” అని జపిస్తోంది
ఆమె చేసే నామస్మరణను గాలి కూడా ఆగి వినసాగిందా అన్నట్లు చల్ల గాలి నెమ్మదిగా వీస్తోంది.
గోపికలందరిలో ఒక గోపిక ఆశ్చర్యంగా రాధను చూస్తూ కృష్ణుణ్ణడిగింది “శ్యామా… నువ్వు ‘రాధే’ అని పలికిన వెంటనే యమునమ్మ ఎందుకు నెమ్మదించింది?”
రాధ చిరునవ్వు నవ్వింది.
ఆ ప్రశ్న విని సిగ్గుపడింది.
తన శ్యామ్ ఏమిచెప్తాడా అని కృష్ణుణ్ణి ఓరచూపు చూస్తోంది.
కానీ, కృష్ణుడు వెంటనే సమాధానం చెప్పలేదు.
రాధమ్మ యమునమ్మ దగ్గరకు వెళ్లి చేతితో నీటిని మెల్లగా తాకింది, అటూ ఇటూ నీటిని కదిపి ఆడసాగింది.
ఆశ్చర్యం! ఆ స్పర్శతో యమునమ్మ అలలు మరింత ప్రశాంతమయ్యాయి. ఒక సరస్సులోని నీటిలా స్థిరత్వాన్ని పొందుతున్నాయి.
యమునలోని అలలు చిన్న చిన్న పిల్లల్లా రాధ పాదాలను తాకేందుకు ముందుకు వచ్చాయి.
శ్యామ్ తన రాధను చూసి చిరునవ్వు నవ్వాడు.
కృష్ణుడు యమునమ్మ వైపు చూసి మెల్లగా “రాధే…ఈరోజు యమునమ్మ కూడా నీ నామంలోని మధురమైన ప్రేమరసంలో మునిగిపోయింది…” అని అన్నాడు.
రాధ సిగ్గుతో తలవంచుకుంది.
ఒక గోపిక వెంటనే “కాన్హా! నిజంగా రాధా నామం వినగానే యమునమ్మ ప్రవాహం నెమ్మదించిందా? నువ్వేమైనా మాయ చేశావా” అనడిగింది. కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో తన చేతిలోని మురళిని తీసి కాదన్నట్లుగా అడ్డంగా తిప్పాడు.
తర్వాత మెల్లగా “యమునమ్మ కేవలం నది కాదు… అది ప్రేమకు సాక్షి… రాధాకృష్ణుల ప్రేమకు సాక్షి.” అన్నాడు.
గోపికలందరూ నిశ్శబ్దంగా వినసాగారు.
కృష్ణుడు రాధ వైపు చూస్తూ మెల్లగా “రాధా నామం అనేది కేవలం ఒక పేరు కాదు… అది ప్రేమ స్వరూపం…”
తర్వాత యమునమ్మను చూపిస్తూ “ఈ యమునా ప్రవాహం కూడా ఆ ప్రేమను వినగానే తన ఆత్రుతను మరిచిపోయింది… నిశ్శబ్దమై ప్రశాంతతను పొందింది” అని అన్నాడు.
ఆ మాటలు విన్న క్షణంలో గోపికల హృదయాలు పులకించిపోయాయి.
రాధ మెల్లగా యమునమ్మ అలలను చూస్తూ “శ్యామా…ప్రేమ నిజంగా అంత శక్తివంతమా?” అన్నది.
కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో రాధ ఉన్న చోటుకు దగ్గరకు వచ్చాడు “రాధే… ప్రేమ అనేది ప్రవాహాన్ని కూడా ఆపగలదు… హృదయాన్ని కూడా కరిగించగలదు… దేవుడిని కూడా భక్తుడి దగ్గరకు పరుగెత్తించగలదు…” అన్నాడు.
అప్పుడే యమునమ్మ అలలు మెల్లగా రాధాకృష్ణుల పాదాలను తాకాయి.
అది కేవలంగా సాధారణ అల కాదు…
అది భక్తితో యమునా తరంగాలు చేసే నమస్కారం.
ఎందుకంటే యమునమ్మకు తెలుసు…
“రాధా నామం వినిపించే చోట
కృష్ణుడు తప్పక ఉంటాడు…”
ఆ తర్వాత
కృష్ణుడు మురళీని పెదవులకు చేర్చాడు.
ఆ రాగం యమునమ్మపై తేలింది.
అలలు తాళం వేయసాగాయి.
గాలి పరిమళించింది.
కదంబవృక్షాలు పూలు రాల్చాయి.
రాధ మెల్లగా కళ్లుమూసుకుంది.
ఆమె అధరాలపై మళ్లీ అదే నామం...“శ్యామ్…”
కృష్ణుని పెదవులపై అదే నామం... "రాధా..."
ఆ నామస్మరణ వినగానే
యమునమ్మ ప్రవాహం మరింత మృదువైంది.
రాధా నామం అనేది కేవలం శబ్దం కాదు…
ప్రేమ అంతర్వాహినిగా ప్రవహించే దివ్యమంత్రం.
“రాధా నామం వినగానే
యమునమ్మ అలలు కూడా మౌనమయ్యాయి…
ఎందుకంటే ఆ నామంలో
కృష్ణుడి హృదయం ప్రవహిస్తోంది…”
----
యమునా తట్ బైఠే హరీ, బజావత్ మధురీ బాన్స్ ।
రాధే నామ సుమిరతే, నాచే ప్రేమ్ కే హంస్ ॥
భావం: యమునా తీరంలో కృష్ణుడు తన మురళి వాయిస్తుంటే, రాధా నామస్మరణ చేసే భక్తుల హృదయాలు మరింత ఆనందంతో నర్తిస్తుంటాయి
జై శ్రీ రాధే! జై శ్రీకృష్ణ!
రాధే రాధే బోలో, శ్యామ్ మిలేంగే!
-శంకరకింకరః



Monday, June 15, 2026

బృందావన కథలు - 10 (గీతగోవిందం - మీర్ మాధవ్)

జై రాధే కృష్ణ

మధుర దేశంలో ఒక పరమ కృష్ణభక్తుడైన బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. ఆయన నిత్యకర్మలు పూర్తి చేసుకుని ప్రతిరోజూ ఉదయం 'గీతగోవిందం' లోని అష్టపదులను పరమ భక్తితో ఆలపిస్తూ శ్రీకృష్ణుని సేవించేవాడు.


ఆ బ్రాహ్మణుడి ఇంటి పైభాగంలో మొఘల్ దర్బారులో పనిచేసే ఒక అధికారి నివసించేవాడు. ప్రతిరోజూ ఉద్యోగానికి వెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతూ, కిందనుంచి వినిపించే ఆ బ్రాహ్మణుడి గీతగోవింద గానం ఆయన చెవుల్లో పడేది.


"కాఽపి విలాస విలోల విలోచన ఖేలన జనిత మనోజం ।

ధ్యాయతి ముగ్ధ వధూరధికం మధుసూదన వదన సరోజమ్‌ ॥"


ఆ మధురమైన గానం, ఆ భక్తి భావం ఆయన మనసును ఎంతగానో ఆకర్షించాయి. కొంతసేపు అక్కడే నిలబడి తన్మయత్వంతో వినేవాడు. తరువాత అక్కడి నుంచి బయలుదేరినా, ఆ గీతాల మాధుర్యం ఆయన హృదయంలో మారుమ్రోగుతూనే ఉండేది.


ఒకరోజు ఆ బ్రాహ్మణుడు అధికారిని చూసి,

“మీరు ప్రతిరోజూ మా గుమ్మం దగ్గర నిలబడి ఎంతో ఆసక్తిగా ఈ గానం వింటున్నారు. మీకు 'గీతగోవిందం' పై ప్రత్యేకమైన అభిరుచి ఉన్నట్టుంది?” అని అడిగాడు.


అప్పుడు ఆ అధికారి వినయంగా నమస్కరించి,

“అయ్యా! ఈ గీతాలు నా హృదయాన్ని ఎంతో ఆకర్షిస్తున్నాయి. వీటిలోని భక్తి, మాధుర్యం వినగానే నా మనసు పరవశిస్తుంది. మీకు అభ్యంతరం లేకపోతే, ఈ గీతాలను నాకు కూడా నేర్పించగలరా?” అని ప్రార్థించాడు.


ఆ బ్రాహ్మణుడు అతని భక్తి భావాన్ని చూసి సంతోషించి,

“తప్పకుండా నేర్పిస్తాను” అని అంగీకరించాడు.


"ధీర సమీరే యమునా తీరే వసతి వనే వనమాలీ ।

గోపీ పీనపయోధర మర్దన చంచల కరయుగశాలీ॥"


ఆ రోజు నుంచి ప్రతిరోజూ కొద్దికొద్దిగా 'గీతగోవిందం' లోని అష్టపదులను, వాటి రాగభావాలను, భావార్థాలను అతనికి ఎంతో శ్రద్ధగా బోధించసాగాడు. కొంతకాలానికి ఆ అధికారికి 'గీతగోవిందం' మొత్తం భావపూర్వకంగా ఎలా ఆలపించాలో పూర్తిగా నేర్పించాడు.


ఒకరోజు ఆ బ్రాహ్మణుడు అధికారిని పిలిచి ఇలా చెప్పాడు —


“నాయనా! ఈ 'గీతగోవిందం' గానం సాధారణమైనది కాదు. ఈ గీతాలను భక్తితో ఆలపించినప్పుడు స్వయంగా శ్రీకృష్ణుడు వచ్చి వింటాడు. ఎందుకంటే ఇందులో ఆయన బాలలీలలు, గోపికలతో చేసిన రసక్రీడలు, రాధాదేవితో చేసిన మాధుర్యలీలలు ఎంతో మధురంగా వర్ణించబడ్డాయి. వాటిని వింటూ కృష్ణుడు పరమానందంలో మునిగిపోతాడు.


అందుకే నువ్వు ఎప్పుడైనా 'గీతగోవిందం' పాడేటప్పుడు ముందుగా ఒక ఆసనం వేసి పాడాలి. అప్పుడు భగవంతుడు వచ్చి ఆ ఆసనంపై ఆసీనుడై నీ గానం ఆలకిస్తాడు” అని చెప్పాడు.


అది విన్న ఆ అధికారి వినయంగా ఇలా అన్నాడు —


“స్వామీ! నేను మొఘల్ దర్బారులో అధికారిగా పనిచేస్తున్నాను. ఉదయం నుంచి రాత్రివరకు గుఱ్ఱంపైనే ఒక ఊరి నుంచి మరో ఊరికి తిరుగుతూ ఉండాలి. నాకు ఒకచోట కూర్చునే అవకాశం చాలా తక్కువ. అయితే ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడల్లా ఈ 'గీతగోవిందం' గీతాలను పాడుకుంటూ, శ్రీకృష్ణుణ్ణి స్మరిస్తూ వెళ్లాలని నా కోరిక. కానీ మీరు చెప్పినట్లుగా ఒకచోట ఆసనం వేసి కూర్చోలేని స్థితిలో ఉన్నాను. నాకు ఏదైనా ఉపాయం చెప్పండి” అని అడిగాడు.


అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు —


“సరే, నువ్వు గుఱ్ఱంపైనే ప్రయాణిస్తుంటావు కదా! అయితే గుఱ్ఱం జీనుపై ముందుభాగంలో చిన్న ఆసనం ఒకటి ఏర్పాటు చేయి. నువ్వు 'గీతగోవిందం' పాడుకుంటూ ప్రయాణిస్తుంటే, ఆ సాంవరియా స్వయంగా వచ్చి నీ ముందు ఆ ఆసనంపై కూర్చొని నీ గానం ఆనందంగా వింటూ ఉంటాడు” అని చెప్పాడు.


దానికి ఆ అధికారి ఎంతో ఆనందపడి, అలాగే చేయడం ప్రారంభించాడు. ఒక మృదువైన శాలువాను ఎప్పుడూ తన వెంట ఉంచుకునేవాడు. గుఱ్ఱంపై ప్రయాణం చేసే ప్రతిసారి, తాను కూర్చునే జీనుకు ముందుభాగంలో ఆ శాలువాను చిన్న ఆసనంలా పరచేవాడు. తరువాత భక్తి పరవశంతో 'గీతగోవిందం' లోని అష్టపదులను ఆలపిస్తూ ప్రయాణించేవాడు.


"లలిత లవంగ లతా పరిశీలన కోమల మలయ సమీరే ।

మధుకర నికర కరంబిత కోకిల కూజిత కుంజ కుటీరే ॥

విహరతి హరిరిహ సరస వసంతే నృత్యతి

యువతీ జనేన సమం సఖి! విరహి జనస్య దురంతే ॥"


ఒక ఊరిలో పని ముగించుకుని మరొక ఊరికి బయలుదేరినా, మార్గమంతా శ్రీకృష్ణస్మరణతో గానం చేస్తూనే ఉండేవాడు. అడవులు వచ్చినా, గ్రామాలు వచ్చినా, నిర్జన ప్రదేశాలు ఎదురైనా — అతని నోటి నుంచి కృష్ణనామ గానం మాత్రం ఆగేది కాదు. అలా ఊరి నుంచి ఊరికి తిరుగుతూ, తనకు అప్పగించిన పనులు నిర్వర్తిస్తూ అనేక రోజులు గడిచిపోయాయి.


ఒకరోజు సాయంత్రం అతడు ఒక ఊరి నుంచి మరొక ఊరికి బయలుదేరాడు. ఆ రోజు తొందరలో గుఱ్ఱం జీనుపై శాలువా ఆసనం పరచడం మరిచిపోయాడు. అది దట్టమైన అడవి మార్గం. సాయంత్రం క్రమంగా రాత్రిగా మారుతోంది.


"పశ్యతి దిశి దిశి రహసి భవంతం ।

తదధర మధుర మధూని పిబంతమ్‌ ॥

నాథ! హరే! జగన్నాథ! హరే!

సీదతి రాధా వాస గృహే ॥"


అయినా అతడు తన్మయత్వంతో 'గీతగోవిందం' గానం చేస్తూనే ఉన్నాడు. గుర్రం మెల్లగా అడవి దారిలో నడుస్తోంది. కృష్ణుని రూపాన్ని మనసులో దర్శించుకుంటూ, భక్తి మాధుర్యంలో మునిగిపోయి ఆలపిస్తున్నాడు.


"ధీర సమీరే యమునా తీరే వసతి వనే వనమాలీ ।

గోపీ పీనపయోధర మర్దన చంచల కరయుగశాలీ॥

నామ సమేతం కృత సంకేతం వాదయతే మృదు వేణుం ।

బహు మనుతే నను తే తనుసంగత పవన చలితమపి రేణుమ్‌ ॥

పతతి పతత్రే విచలతి పత్రే శంకిత భవదుపయానం ।

రచయతి శయనం సచకితనయనం పశ్యతి తవ పంథానమ్‌ ॥

ముఖరమధీరం త్యజ మంజీరం రిపుమివ కేళిషు లోలం ।

చల సఖి! కుంజం సతిమిరపుంజం శీలయ నీల నిచోళమ్‌ ॥"

అప్పుడే అకస్మాత్తుగా వెనుకనుంచి గజ్జెల శబ్దం వినిపించింది. ఎవరో ఆడవాళ్ళు వెనకాల పడుతున్నట్లుగా అనిపించిది.


“ఈ అడవిలో గజ్జెల చప్పుడు ఏమిటి?” అని అతనికి కొద్దిగా భయం వేసింది. వెంటనే గుఱ్ఱాన్ని వేగంగా నడిపించాడు. కానీ గుఱ్ఱం వేగం పెరిగిన కొద్దీ, ఆ గజ్జెల శబ్దం కూడా మరింత దగ్గరగా వినిపించసాగింది.


దానితో పాటు కంకణాలు, కేయూరాలు, ఆభరణాలు ఒకదానికొకటి తగులుతున్న మధురనాదం కూడా వినిపించింది. అధికారి గుండెల్లో భయం పెరిగిపోయింది. గుర్రాన్ని ఇంకా వేగంగా దౌడెత్తించాడు. కానీ ఎంత వేగంగా పరిగెత్తించినా, ఆ శబ్దాలు కూడా అంతే వేగంగా వెంబడిస్తున్నాయి.


చివరకు ఒకచోట అతడు గుఱ్ఱాన్ని ఆపేశాడు. వెంటనే వెనుకనుంచి వస్తున్న శబ్దాలూ ఆగిపోయాయి.


భయంతో అతని శరీరం అంతా చెమటలతో తడిసిపోయింది. గుండె బలంగా కొట్టుకుంటోంది. కొంత ధైర్యం తెచ్చుకుని, గుఱ్ఱం దిగాడు. మెల్లగా వెనక్కి తిరిగి చూశాడు.


అప్పుడు అతని కళ్లముందు ప్రత్యక్షమైన దివ్యస్వరూపం చూసి అతడు నిశ్చేష్టుడైపోయాడు.


నెమలిపింఛంతో అలంకరించిన కిరీటం…

ముఖంపై జారిపడుతున్న గిరిజాల జుత్తు...

నొసటిపై చెమటవల్ల కొద్దిగా కరిగిన కస్తూరి తిలకం…

విశాలమైన కమలనయనాలు…

సంపెంగపువ్వులా సుందరమైన నాసిక…

అరుణవర్ణపు పెదవులు…

చెవులకు ముత్యాల కుండలాలు…

భుజాలకు భుజకీర్తులు…

మెడలో మణిమయ హారాలు…

పట్టుపీతాంబరం…

నడుమున బంగారు ఒడ్డాణం…

చేతిలో మురళి…

పాదాలకు గజ్జెలు…


అలా జగన్మోహన స్వరూపుడై స్వయంగా శ్రీకృష్ణుడు అతని ముందున నిలబడి ఉన్నాడు.


ఆ దివ్యదర్శనం చూడగానే ఆ అధికారి భూమిపై సాష్టాంగంగా పడి నమస్కరించాడు. వెంటనే శ్రీకృష్ణుడు తన సుకుమార హస్తాలతో అతనిని లేపాడు.


అధికారి కన్నీళ్లతో ఇలా అడిగాడు —


“స్వామీ! నా వంటి అల్పుడి కోసం మీరు నిజంగానే ఇలా నా వెనకాల పరిగెత్తుకుంటూ వస్తున్నారా? ఎందుకింత శ్రమ పడుతున్నారు?” అని.


అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు —


“ఏవయ్యా! నువ్వు ప్రతిరోజూ 'గీతగోవిందం' పాడేటప్పుడు నాకు ఒక ఆసనం వేస్తావు కదా! ఆ ఆసనంపై కూర్చొని నేను ప్రతిరోజూ నీ వెంట వస్తూ, నువ్వు ఆలపించే 'గీతగోవిందం' మాధుర్యాన్ని ఆనందంగా వింటూ ఉంటాను.


కానీ ఈరోజు నువ్వు ఆ ఆసనం వేయడం మర్చిపోయావు. మరి నేను ఎక్కడ కూర్చోవాలి? అందుకే నువ్వు బయలుదేరినప్పటి నుంచీ నీ వెనకాలే నడుస్తూ వస్తున్నాను.


నువ్వు ఎక్కడ ఆగితే అక్కడ నేనూ ఆగుతున్నాను. నువ్వు మళ్లీ 'గీతగోవిందం" పాడడం ప్రారంభిస్తే, నేను వెంటనే నీ వెనకాల వచ్చేస్తున్నాను.


కానీ నువ్వేమో నా గజ్జెల శబ్దం విని భయపడి గుఱ్ఱాన్ని చాలా వేగంగా నడిపించావు. నీ వేగాన్ని అందుకోవడానికి నేనూ అంతే వేగంగా పరిగెత్తాల్సి వచ్చింది. అందుకే ఈ ఆయాసం… ఈ చెమట…” అని ప్రేమగా పలికాడు.


అది విన్న ఆ అధికారి హృదయం భక్తితో కరిగిపోయింది. మళ్లీ భూమిపై సాష్టాంగంగా పడి, కన్నీళ్లు కారుస్తూ ఇలా అన్నాడు —


“స్వామీ! మీ దయ ఎంత అపారమైంది తండ్రీ! నా వంటి అల్పుడిపై ఇంత కరుణ చూపించారా! నేను పాడుతున్న 'గీతగోవిందం' వింటూ ప్రతిరోజూ నా వెంట వచ్చారా! ఈరోజు నేను ఆసనం వేయకపోయినా, నా వెనకాలే పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చారా తండ్రీ!” అని విలపించాడు.


అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు అతనిని ఆశీర్వదిస్తూ ఇలా అన్నాడు —


“నీ 'గీతగోవిందం' గానం నాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తోంది. నువ్వు భక్తితో పాడే ప్రతి పదం నా హృదయాన్ని పరవశింపజేస్తోంది. ఎప్పుడూ ఇలాగే నా స్మరణలో ఉండి గానం చేస్తూ ఉండు” అని అనుగ్రహించాడు.


ఆ దివ్యదర్శనం అనంతరం మరుసటి రోజే ఆ అధికారి మొఘల్ దర్బారుకు వెళ్లి తన పదవికి రాజీనామా చేశాడు. “ఇక నా జీవితం మొత్తం శ్రీకృష్ణ సేవకే అంకితం” అని ప్రకటించాడు.


ఆ తరువాత ఆయన నిరంతరం 'గీతగోవిందం' ఆలపిస్తూ, ఎన్నోసార్లు శ్రీకృష్ణుని దివ్యదర్శనాన్ని పొందుతూ, తన జన్మను ధన్యముగా చేసుకున్నాడు.


ఆ మహాభక్తుడు మరెవరో కాదు — మధురలో ప్రసిద్ధి పొందిన భక్త మహారాజ్ "మీర్ మాధవ్".


రాధికాకృష్ణ! రాధికా

రాధికా తవ విరహే కేశవ! ॥


హరిరితి హరిరితి జపతి సకామం ।

విరహ విహిత మరణేన నికామం ॥

శ్రీ జయదేవ భణితమితి గీతం ।

సుఖయతు కేశవ పదముపనీతమ్‌ ॥


రాధికాకృష్ణ! రాధికా

రాధికా తవ విరహే కేశవ! ॥

------

జై రాధే కృష్ణా… రాధే కృష్ణా…

- శంకరకింకరః

బృందావన కథలు - 9 (బంగారు మురుగులు - లడ్డూలు)

జై రాధే కృష్ణ

బృందావనంలోని నిధివన్ దగ్గర, రాత్రి శృంగార హారతి, భోగ సేవలు ముగిసిన తరువాత దాదాపు తొమ్మిది, పది గంటల సమయానికి అక్కడి దుకాణాలన్నీ మూసివేస్తారు. అక్కడ కిళ్లీ కొట్లు కూడా ఉంటాయి. శృంగార భోగంలో తాంబూలం నివేదిస్తారు. భక్తులు ఆ తాంబూల ప్రసాదం తీసుకుని, తమ తమ దారులు పడతారు. కొద్ది సేపటికే దుకాణాలన్నీ మూసుకుపోయి, బజారు అంతా నిశ్శబ్దంగా మారిపోతుంది.

అలా అన్నీ మూసేస్తున్న సమయంలో, ఒక వ్యక్తి తాంబూల ప్రసాదం తీసుకుని, పక్కనే ఉన్న కిళ్లీ కొట్టులో కిళ్లీలు కొనుక్కుని ఇంటికి వెళ్తుండగా, ఒక మిఠాయి కొట్టులో మాత్రం ఇంకా దీపాలు వెలుగుతుండటం గమనించాడు. అప్పటికే రాత్రి పదకొండు గంటలు దాటిపోయింది.

ఆయన ఆశ్చర్యంగా లోపలికి వెళ్లి “ఏంటి బాబా! పదకొండు దాటిపోయింది. ఇంకా ఇంటికి వెళ్లలేదే? ఏం చేస్తున్నారు?” అంటూ అడిగాడు

అప్పుడు ఆ మిఠాయి కొట్టు యజమాని చిరునవ్వుతో  “లేదు బాబూ! ఒక పెద్ద పురమాయింపు వచ్చింది. రేపు ఉదయాన్నే స్వామివారికి భోగ ప్రసాదంగా సమర్పించడానికి చాలా లడ్డూలు కావాలన్నారు. పొద్దున్నే తీసుకెళ్తామని చెప్పారు. అందుకే ఇవన్నీ సిద్ధం చేస్తున్నాను. ఈ లడ్డూలన్నీ చేసి పూర్తయ్యాకనే ఇంటికి వెళ్తాను.” అని అన్నాడు.

“ఓహో! అలాగా!” అని చెప్పి, తాను తెచ్చుకున్న తాంబూల ప్రసాదాన్ని అతనికి ఇచ్చి ఆ వ్యక్తి వెళ్లిపోయాడు.

ఆ వ్యక్తి వెళ్లిన తరువాత, ఆ తాంబూల ప్రసాదాన్ని చూసిన వెంటనే మిఠాయి కొట్టు యజమానికి ఒక్కసారిగా గుర్తొచ్చింది — తాను ప్రతిరోజూ కొట్టు త్వరగా మూసేసి, నిధివనంలో జరిగే శయన భోగం, ఏకాంత సేవ, శృంగార హారతి దర్శించుకుని, రాధామాధవులకు దండం పెట్టుకుని ఇంటికి వెళ్తుంటాడు. కానీ ఆ రోజు మాత్రం లడ్డూల తయారీలో పూర్తిగా మునిగిపోయి సమయమే గమనించలేదు. అప్పటికే రాత్రి పదకొండు దాటిపోయింది. ఈ సమయానికి ఆలయ తలుపులు కూడా మూసేసి ఉంటారు.

“అయ్యో! ఈరోజు స్వామివారి దర్శనం కాలేదే!” అని అతని హృదయం బాధతో నిండిపోయింది.

అప్పుడు అక్కడే కూర్చుని, కళ్లుమూసుకుని, తన భావనలో స్వామివారిని శయన మందిరంలో దర్శించుకున్నాడు. తాను ఏకాంత సేవలో పాల్గొంటున్నట్టుగా భావించాడు. శృంగార హారతి జరుగుతున్న దృశ్యాన్ని మనసారా తలచుకున్నాడు. ఆ దివ్య భావనలోనే తిరిగి లడ్డూలు చేయడం ప్రారంభించాడు.

కొంతసేపటి తరువాత అర్ధరాత్రి సమయం అయింది. అంతలో ఒక చిన్న బాలుడు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చాడు.

“బాబా! నాకు చాలా ఆకలిగా ఉంది. ఏమైనా తినడానికి ఇస్తారా?” అని అడిగాడు.

ఆ బాలుడు చూడడానికి ఎంతో అందంగా ఉన్నాడు. చక్కని గిరిజాల జుట్టు, తీరిగ్గా ఉన్న ముక్కు, పెద్ద పెద్ద కళ్ళు, ఎర్రని పెదవులు, గుండ్రని ముఖం, కాంతివంతమైన శరీరం — అతని రూపం చూడగానే ఎవరికైనా మమకారం కలిగేలా ఉంది. మంచి పట్టుబట్టలు ధరించి, బంగారు ఆభరణాలు వేసుకుని ఉన్నాడు.

మిఠాయి కొట్టు యజమాని ప్రేమగా “బాబూ! ఏమి తింటావు? ఇక్కడ ఎన్నో మిఠాయిలు ఉన్నాయి. సమోసాలు ఉన్నాయి, చాట్ ఉంది.” అనడిగాడు.

కానీ ఆ బాలుడు మృదువుగా  “నాకు లడ్డూలే కావాలి. ఇదిగో నా బంగారు మురుగు ఇస్తాను. దానికి బదులుగా నాకు లడ్డూలు ఇవ్వండి. నా దగ్గర డబ్బులు లేవు.” అని అన్నాడు

అప్పుడు మిఠాయి కొట్టు యజమాని నవ్వుతూ “అయ్యో! పర్లేదు బాబూ. ముందు నువ్వు తిను. తర్వాత చూద్దాం.”అన్నాడు.

అని లడ్డూలు ఇవ్వబోతే, ఆ బాలుడు ఒప్పుకోలేదు.

“మీరు నా బంగారు మురుగు తీసుకుంటేనే నేను లడ్డూలు తీసుకుంటాను” అని పట్టుబట్టాడు.

అలా బలవంతంగా తన చేతిలోని బంగారు మురుగు ఇచ్చి, లడ్డూలు తీసుకుని ఒక్కసారిగా పరుగెత్తి వెళ్లిపోయాడు.

ఆయన వెంటనే బయటికి వచ్చి చూశాడు. కానీ ఆ బాలుడు ఎక్కడా కనిపించలేదు. కొంతదూరం వెతికినా ఆచూకీ దొరకలేదు.

“ఏదో పెద్దింటి పిల్లవాడిలా ఉన్నాడు. ఇంటికి వెళ్లాక పెద్దవాళ్లు అడుగుతారు. అప్పుడు వెతుక్కుంటూ ఇక్కడికొస్తారు. అప్పుడే తిరిగి ఇచ్చేయొచ్చు” అనుకుని, ఆ బంగారు మురుగును గల్లా పెట్టెలో పెట్టి తాళం వేశాడు.

కొంతసేపు ఎదురు చూశాడు. ఎవరూ రాలేదు. “సరే, పొద్దున్నే వస్తారేమో” అనుకుని, లడ్డూల పని పూర్తి చేసి ఇంటికి వెళ్లి పడుకున్నాడు.

మరుసటి రోజు ఉదయం లేచి, స్నానం చేసి, తన కొట్టులో ఉన్న ఠాకూర్‌జీకి పూజ చేశాడు. ధూపం వేసాడు. పూలు సమర్పించాడు. దీపం పెట్టాడు. నైవేద్యం సమర్పించాడు.

ఇంతలో ఆలయంలో పనిచేసే భండారీగారు అటుగా వస్తుండటం గమనించాడు.

ప్రతిరోజులాగే నమస్కరించి “జై జై రాధే కృష్ణ భండారీజీ! ఎలా ఉన్నారు?” అని అడిగాడు.

కానీ ఆ రోజు భండారిగారు చాలా దిగులుగా కనిపించారు.

“ఏమైంది భండారీ గారూ?” అని అడిగితే, వారు బాధగా 

“రాత్రి గుడిలో ఏదో ఆశ్చర్యకరమైన విషయం జరిగింది. స్వామివారికి వేసిన అన్ని ఆభరణాలూ ఉన్నాయి. కానీ శ్రీకృష్ణుడి చేతికి ఉన్న ఒక బంగారు మురుగు మాత్రం కనిపించడం లేదు. ఎవరు తీసుకెళ్లారో, ఎందుకు జరిగిందో అర్థం కావడం లేదు.” అంటూ చెప్పారు.

అది విన్న వెంటనే ఆ మిఠాయి కొట్టు యజమాని ఒక్కసారిగా ఒణికిపోయాడు. పాదాల దగ్గర నుంచి శిరస్సు వరకు శరీరం మొత్తం కంపించసాగింది. చెమటలు పట్టి ఒళ్ళంతా తడిసిపోయింది.

వెంటనే గల్లా పెట్టె తెరిచి, అందులో ఉన్న బంగారు మురుగు తీసుకుని వచ్చి చూపి  “ఇదేనా?” అని అడిగాడు.

భండారిగారు ఆశ్చర్యంతో: “అవును! ఇదే! ఇది మీ దగ్గరకు ఎలా వచ్చింది?” అని అడిగారు.

అప్పుడు ఆయన రాత్రి జరిగిన సంగతంతా వివరంగా చెప్పాడు.

“రాత్రి లడ్డూలు చేస్తూ ఉండిపోయాను. స్వామివారి దర్శనం కాలేదని బాధపడి, మానసికంగా దర్శనం చేసుకుంటూ లడ్డూలు చేస్తున్నాను. అప్పుడు ఒక చిన్న బాలుడు వచ్చాడు. చూడడానికి కన్నయ్యలాగే ఉన్నాడు — గిరిజాల జుట్టు, పెద్ద కళ్ళు, ఎర్రని పెదవులు, పట్టు బట్టలు, బంగారు ఆభరణాలు… ఆకలేస్తోంది, లడ్డూలు కావాలని అడిగాడు. బలవంతంగా ఈ మురుగు ఇచ్చి లడ్డూలు తీసుకుని మాయమైపోయాడు.”

అది విన్న భండారిగారి కళ్ళల్లో ఆనందభాష్పాలు, అలౌకిక ఆనందంతో కలగలసిన పశ్చాత్తాపం...

“అయ్యో! నిన్న రాత్రి భోగ నైవేద్యాలన్నీ పెట్టాం. కానీ లడ్డూలు మాత్రం పెట్టడం మర్చిపోయాం. ప్రతిరోజూ శయన భోగంలో లడ్డూలు సమర్పిస్తాం. నిన్న ఎందుకో అవి పెట్టలేదు. అందుకే స్వామివారే నీ దగ్గరకు వచ్చి లడ్డూలు తీసుకుని తిన్నట్టున్నారు!” అని భావోద్వేగంతో అన్నాడు.

తర్వాత ఇద్దరూ కలిసి ఆలయానికి వెళ్లి, ఆ లడ్డూలను మళ్లీ స్వామివారికి సమర్పించారు.

ఆ మిఠాయి కొట్టు యజమాని స్వామివారిని చూస్తూ కన్నీళ్లతో ఇలా అనుకున్నాడు:

“స్వామీ! ఇన్ని ఏళ్లుగా ప్రతిరోజూ నీ దర్శనానికి వస్తున్నాను. ఒక్కరోజు నేను రాలేకపోయానని నువ్వే నా దగ్గరకు వచ్చావా? నా చేత్తో చేసిన లడ్డూలు తిన్నావా? నీ చేతికున్న బంగారు మురుగును నాకు ఇచ్చావా? నాతో మాట్లాడావా స్వామీ!”

అని ఆనందంతో భజనలు చేస్తూ, కృతజ్ఞతతో స్వామిని చూస్తూ పరవశించిపోయాడు.

కన్హయ్య ఆయజమాని భక్తితో కర్తవ్యనిష్ఠతో చేసే లడ్డూలు తినడానికి రాత్రి సేవలో లడ్డూలు లేకుండా చేసాడా? 

ఆకొట్టు యజమాని తన ఠాకూర్ కోసం చేసే లడ్డూల తయారీలో నిమగ్నమై ఆలయ దర్శనం మరిచిపోయేలా చేసాడా?

ఆరాత్రి పనిలో మునిగిన ఆ కొట్టు యజమానికి సంజ్ఞ ఇవ్వడానికి తాంబూల ప్రసాదం పంపాడా?..

అంతా నిధివన్లో రాసలీల జరిపే కృష్ణలీల... 

ఎవ్వరికీ అంతుబట్టని అలౌకిక హేల...


ఈ లీలను ఇప్పటికీ అక్కడ భక్తులు ప్రేమతో చెప్పుకుంటుంటారు. కపటం లేకుండా, నిర్మలమైన హృదయంతో స్వామిని సేవించే భక్తులను భగవంతుడు ఎప్పుడూ వదలడు. తానే వారి వెంట ఉండి, వారిని రక్షిస్తూ, అనేక లీలలు చేస్తూ ఉంటాడు.

------

అపరాధ సహస్రంబుల

నపరిమితములైన యఘము లనిశము నేఁ

గపటాత్ముఁడనై చేసితిఁ

జపలుని ననుగావు శేషశాయివి కృష్ణా!!

------

జై రాధే కృష్ణ॥ 

-శంకరకింకరః

బృందావన కథలు - 8 (భక్తుని పూమాల బరువు)

జై శ్రీ రాధే కృష్ణ

బృందావనంలో ఒక గొప్ప పండితుడు, పరమభక్తుడు ఉండేవాడు. ఆయన ప్రతిరోజూ తన ఇంట్లో పూజించే ఠాకూర్ శ్రీకృష్ణునికి ఒకరోజు అద్భుతమైన పూలబంగళా అలంకారం చేసి, అందులో స్వామిని కూర్చోబెట్టి సేవ చేయాలని సంకల్పించాడు.

దగ్గరలో పెద్ద పూలఅంగడి ఎక్కడ ఉందో విచారించగా, మథురలో ఉందని తెలిసి అక్కడికి వెళ్లాడు. ఎన్నో రంగురంగుల పూలతో కళకళలాడుతున్న ఆ అంగడిలో పువ్వుల ధరలు చూస్తూ వెళ్తుండగా, ఒకచోట గులాబి పూలమ్మేవాడు కనిపించాడు. ఆ గులాబీలు ఎంతో మృదువుగా, తాజాగా, అందమైన గులాబి వర్ణంతో మనోహరంగా మెరిసిపోతున్నాయి.

“ఈ గులాబీలతో నా ఠాకూర్‌కు ఒక అందమైన మహల్ కట్టి సేవించాలి” అని భావించి, ఆ పూలకొట్టు యజమానితో బేరమాడి ధర నిర్ణయించుకున్నాడు.

ఆ సమయంలో దేశంలో ముఘల్ పాలన సాగుతోంది. అక్బర్ చక్రవర్తి తన షాహీ మహల్‌ను పూలతో అలంకరించమని ఆజ్ఞాపించడంతో, అతని అధికారులు అదే మార్కెట్‌కు పూలు కొనడానికి వచ్చారు. వారిలో ఒక అధికారి కళ్ళు ఆ గులాబీలపై పడ్డాయి.

“ఆ పూలు నాకు కావాలి” అని అతడు కొట్టు యజమానితో అన్నాడు.

అందుకు యజమాని, “అయ్యయ్యో! ఇవి ఇప్పటికే వీరికి అమ్మేశాను. మీరు వేరే పూలు తీసుకోండి” అన్నాడు.

“కుదరదు. అవే కావాలి. ఇతను ఇచ్చిన దానికన్నా ఎక్కువ ఇస్తాను” అన్నాడు అధికారి.

యజమాని, “బేరమైపోయిన పూలకు మళ్లీ కొత్త బేరమేమిటి?” అని చెప్పినా, అతడు వినలేదు.


అప్పుడు అధికారి, “నేనెవరినో తెలుసా? ఈ దేశాన్ని పాలించే సుల్తాన్ అక్బర్ దగ్గర పనిచేసే అధికారిని. ఇవాళ సుల్తాన్ మహల్‌ను అలంకరించాలి. ఈ పూలే కావాలి. ఇతను ఎంత చెప్పాడో దానికి రెట్టింపు ఇస్తాను” అన్నాడు.

అది విన్న ఆ భక్తుడు తనలో తాను ఇలా అనుకున్నాడు:

“ఈ భూమిలో కొంత భాగాన్ని పాలించే రాజు సేవకుడే ఇలా అంటుంటే, సర్వలోకాలను పాలించే సకలబ్రహ్మాండ నాయకుడైన శ్రీకృష్ణుని సేవకుడైన నేను ఎందుకు వెనక్కి తగ్గాలి?”

అంతే, అతడూ బేరం పెంచసాగాడు. ఇద్దరూ తగ్గకుండా వెండి రూపాయల నుంచి బంగారు మొహరీల వరకూ ధర పెంచుకుంటూ పోయారు — పది, పదిహేను, ఇరవై, ముప్పై, యాభై… చివరకు వంద బంగారు మొహరీల వరకూ వెళ్లింది.

చివరకు ఆ అధికారి,“ఈ గులాబీలకు వంద మొహరీలేమిటి! ఇంకెక్కడో కొనేస్తాను” అని వెళ్లిపోయాడు.

అప్పుడు పూలకొట్టు యజమాని ఆ భక్తుణ్ని చూసి,

“అయ్యా! బేరం వంద బంగారు మొహరీల వద్ద ఆగింది. కాబట్టి మీరు ఆ డబ్బు ఇచ్చి ఈ గులాబీలు తీసుకెళ్లండి” అన్నాడు.

కానీ ఆ భక్తుని దగ్గర చూసుకుంటే పది, పదిహేను వెండి రూపాయలకన్నా ఎక్కువ లేవు. అయినా తన సంకల్పం విడువలేదు. వెంటనే ఇంటికి వెళ్లి తన భార్యను పిలిచాడు. పొరుగువారిని, తాకట్టు వ్యాపారులను రప్పించి ఇల్లు అమ్మేశాడు.

కట్టుకునే ముతక బట్టలు మాత్రమే ఉంచుకుని, ఇంట్లో పూజించే ఠాకూర్‌ను చేతబట్టి, మిగిలిన విలువైన వస్తువులు, పట్టు బట్టలు, సామగ్రి అన్నీ అమ్మేశాడు. ఇంకా సరిపోక కొద్దిగా అప్పు కూడా చేసి, ఆ డబ్బంతా తీసుకెళ్లి పూలబ్బికి చెల్లించాడు.

తాను, తన భార్య — కట్టుబట్టలతోనే, చేతిలో ఠాకూర్‌ను పట్టుకుని, తలపై గులాబీపూల బుట్టలు మోసుకుంటూ బృందావనానికి బయలుదేరారు.

బృందావనంలో ఒక విశాలమైన వనం మధ్య పెద్ద నీడనిచ్చే చెట్టు కింద ఆగారు.

“ఇక్కడే బాగుంది” అని భావించి, ఒక బట్ట పరచి ఠాకూర్‌ను కూర్చోబెట్టాడు. ఆ తరువాత తీగలతో గులాబీపూల దండలు అల్లుతూ, చిన్న అందమైన పూలబంగళా నిర్మించాడు. అందులో ఠాకూర్‌ను కూర్చోబెట్టాడు. మరికొన్ని గులాబీలతో ఎంతో జాగ్రత్తగా ఒక సుందరమైన దండ అల్లి, ఠాకూర్ మెడలో సమర్పించాడు.

అదే సమయానికి గిరిరాజ్ గోవర్ధనగిరి సమీపంలోని శ్రీనాథ్ ఆలయంలో హారతి సేవ జరుగుతోంది. అక్కడ శ్రీనాథ్ మూర్తి — ఒక చెయ్యి పైకెత్తి, మరొక చెయ్యి నడుముపై ఉంచి, గోవర్ధనగిరిని ఎత్తిన రూపంలో నిటారుగా నిలిచి ఉంటాడు.

గోస్వామిగారు హారతి ఇస్తుండగా, అకస్మాత్తుగా శ్రీనాథ్జీ మెడ వంగిపోయింది. ఆయన కళ్ళలోనుండి టపటపా నీళ్లు కారసాగాయి.

గోస్వామిగారు భయాందోళనలకు గురయ్యారు.

“జై జై ఠాకూర్! ఏమైంది స్వామీ?” అని ఆదుర్దాగా ప్రార్థించారు.

అప్పుడు ఠాకూర్ ఇలా పలికాడు:

“గోవర్ధనగిరిని చిటికెనవేలిపై ఎత్తిన ఈ శ్రీకృష్ణుడు, ముల్లోకాల భారాన్ని నిత్యం భరించే ఈ శ్రీకృష్ణుడు — తన సర్వస్వాన్ని నాకోసం త్యజించిన ఒక భక్తుడు వేసిన ప్రేమమాల బరువును మాత్రం మోయలేకున్నాడు. నా మెడ ఎంతో నొప్పిగా ఉంది.”

అది విన్న గోస్వామిగారు వెంటనే హారతి ఆపించి, పరదా వేయించారు. తరువాత తన శిష్యులను, అక్కడున్న ఐశ్వర్యవంతులైన భక్తులను పిలిచి,

“వెళ్లండి! ఠాకూర్ కోసం సర్వస్వం త్యజించిన ఆ మహాభక్తుడు ఎక్కడున్నాడో వెతికి, అతని కష్టాన్ని తీర్చి, గౌరవంగా ఇక్కడికి తీసుకురండి” అని ఆజ్ఞాపించారు.

వెంటనే వారంతా బృందావనం అంతా వెతకసాగారు. చివరకు ఒక పండితుడు ఠాకూర్ కోసం గులాబీ బంగళా అలంకారం చేయాలని తన యావదాస్తిని అమ్మేసి వనంలోకి వెళ్లిపోయాడని తెలిసింది.

వాళ్లు అక్కడికి వెళ్లి చూసేసరికి — గులాబీలతో నిర్మించిన ఆ బంగళా, అందులో వెలిగిపోతున్న ఠాకూర్ సేవ — చూసి ఆశ్చర్యపోయారు.

వెంటనే ఆ భక్తునికి జరిగిన విషయమంతా వివరించి, ఒప్పించి, అతని ఇల్లు, సామగ్రి అన్నీ తిరిగి విడిపించి, భార్యతో పాటు ఠాకూర్‌ను తీసుకుని శ్రీనాథ్జీ మందిరానికి తీసుకువచ్చారు.

ఆ భక్తుడు మందిరంలోకి ప్రవేశించి శ్రీనాథ్జీని చూడగానే ఆశ్చర్యపోయాడు.

శ్రీనాథ్జీ మెడ వంగి ఉంది. తాను గులాబీలతో అల్లిన మాలలాగే ఒక పెద్ద గులాబీమాల స్వామి మెడలో అలంకరించి ఉంది.

గోస్వామిగారు ఆ భక్తుడిని చూసి ఆనందంతో ముందుకు వచ్చి, శ్రీనాథ్జీ మెడలో ఉన్న ఆ గులాబీమాలను తీసి ఆ పండితుని మెడలో వేసారు.

అంతే!క్షణంలోనే శ్రీనాథ్జీ మెడ సరిగా నిలిచింది. కళ్ళు విశాలంగా విప్పి, తన ప్రియభక్తుణ్ని ప్రేమగా చూస్తూ, చిరునవ్వుతో మళ్లీ స్థిరంగా నిలిచారు.


-----

అగణితవైభవ కేశవ

నగధర వనమాలి యాది నారాయణ యో

భగవంతుఁడ శ్రీమంతుఁడ

జగదీశ్వర శరణు శరణు శరణము కృష్ణా!


-----


గోవర్ధనగిరిధార గోవింద - గోకులబాలక పరమానంద!

శ్రీ వత్సాంకిత శ్రీ కౌస్తుభధర - భావకభయహర పాహి ముకుంద!


- శంకరకింకరః

బృందావన కథలు – 29 (రస్‍ ఖాన్ - కృష్ణుడి కోసం చెప్పులు)

జై శ్రీ రాధే! జై శ్రీకృష్ణ!

బృందావన భక్తుల చరిత్రలో ఒక పేరు ఎప్పటికీ ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది.
అతను గోపిక కాదు...
వ్రజవాసి కాదు...
హిందువుగా కూడా పుట్టలేదు...
అయినా శ్రీకృష్ణుని ప్రేమలో అంతగా మునిగిపోయాడు,
నేటికీ అతని పదాలు బృందావన వీధుల్లో ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి.
ఆ మహాభక్తుడే "రస్‍ఖాన్".
16వ శతాబ్దంలో ఢిల్లీలో సయ్యద్ ఇబ్రాహీం అనే సంపన్న ముస్లిం యువకుడు జీవించేవాడు.
అరబీ, ఫార్సీ భాషల్లో గొప్ప పండితుడు.
సంపద ఉంది...
గౌరవం ఉంది...
విద్య ఉంది...
కానీ మనసుకు శాంతి లేదు.
ఏదో తెలియని వెలితి అతన్ని ఎప్పుడూ వెంటాడేది.
ఒక రోజు అతను ఎప్పటిలాగే ఒక పాన్ దుకాణానికి వెళ్లాడు. అక్కడ గోడపై వేలాడుతున్న ఒక చిన్న బాలుడి చిత్రం అతని దృష్టిని ఆకర్షించింది.
నీలమేఘ శ్యామవర్ణం...
గిరజాల జుట్టు...
చేతిలో మురళి...
ముఖంలో అమాయకమైన చిరునవ్వు...
ఆ రూపాన్ని చూసిన క్షణం నుంచి అతని చూపు మరలలేదు.
“భాయ్! ఈ బాలుడు ఎవరు?” అని అడిగాడు.
“ఇతడు శ్యామ్... బృందావన కృష్ణుడు.” అని దుకాణదారుడు చెప్పాడు.
చిత్రాన్ని మరింత జాగ్రత్తగా చూసిన రస్ ఖాన్ అకస్మాత్తుగా “ఈ బాలుడు ఎంత అందంగా ఉన్నాడు! కానీ ఇతను నిలబడి ఉన్న నేల ఎంత గరుకుగా ఉంది! ఇలా ఉంటే ఇతని పాదాలకు ముళ్లు గుచ్చుకోవా? ఇతనికి చెప్పులు ఎందుకు వేయరు?” అని అన్నాడు.
దుకాణదారుడు నవ్వి, “నీకు అంత ప్రేమ ఉంటే నువ్వే కొనిపెట్టు!” అన్నాడు.
ఆ మాట రస్ ఖాన్ హృదయంలో బలంగా నాటుకుంది.
ఒక రోజు అతని జీవితాన్ని మార్చేసిన సంఘటన జరిగింది.
కొంతమంది వైష్ణవ భక్తులు శ్రీకృష్ణుని లీలలు గానం చేస్తున్నారు.
వారు రాధాకృష్ణుల ప్రేమను, గోపికల భక్తిని, యశోదమ్మ వాత్సల్యాన్ని ఎంతో భావపూర్వకంగా వివరిస్తున్నారు.
రస్ ఖాన్ ఆ గానం వింటూ మైమరచిపోయాడు. ఆ పిల్లవాడెవరో చెప్పులు లేకుండా మట్టినేలపై నిల్చున్న చిత్రం గుర్తొచ్చింది.
మరుసటి రోజు చిన్న అందమైన చెప్పుల జత కొనుక్కొని వచ్చాడు. “ఇదిగో! నా శ్యామ్‌కు చెప్పులు తెచ్చాను.” అని పాన్ దుకాణదారుడితో అన్నాడు.
దుకాణదారుడు నవ్వుతూ “అతడు ఇక్కడ లేడు. బృందావనంలోని బాంకే బిహారి మందిరంలో ఉంటాడు.” అని చెప్పాడు.
ఆ మాట విన్న క్షణమే రస్ ఖాన్ జీవిత దిశ మారిపోయింది.
అతని హృదయంలో ఒకే కోరిక మిగిలింది. “నా శ్యామ్‌ను ఒక్కసారి చూడాలి!” అన్నీ వదిలేసి బృందావనానికి బయలుదేరాడు.
కొద్ది రోజుల్లో కావలసిన ఏర్పాట్లు చేసుకొని ప్రయాణం తరువాత యమునాతీరంలోని పవిత్ర బృందావన ధామానికి చేరుకున్నాడు.
మొదటిసారి బృందావన ధూళిని తాకిన క్షణం...
అతని కళ్లలో నీళ్లు నిండిపోయాయి.
“ఈ నేల మీదే నా కృష్ణుడు నడిచాడా?
ఈ యమునలోనే ఆడుకున్నాడా?
ఈ గోవర్ధన గిరినే ఎత్తాడా?”
అని భావిస్తూ భూమిపై ఆ భూమిపై సాష్టాంగపడ్డాడు.
తర్వాత బాంకే బిహారి మందిరానికి చేరుకున్నాడు. కానీ ఆలయ ద్వారం వద్ద అతన్ని ఆపేశారు.
“నీవు ముస్లింవి. లోపలికి రావడం కుదరదు.” అన్నారు.
రస్ ఖాన్ నిరాశ చెందలేదు. “నా శ్యామ్ నన్ను తప్పక కలుస్తాడు.” అని ఆలయ ద్వారం వద్దే కూర్చున్నాడు.
ఒక రోజు గడిచింది.
ఒక రాత్రి గడిచింది.
ఆకలి...
దాహం...
అలసట...
అన్నింటినీ మరిచి
“శ్యామ్... శ్యామ్...”
అంటూ వేచిచూశాడు.
తెల్లవారుజామున అకస్మాత్తుగా గజ్జెల శబ్దం వినిపించింది. అతను కళ్లు తెరిచాడు. చుట్టూ ఎవరూ కనిపించలేదు.
మళ్లీ గజ్జెల శబ్దం...
ఈసారి కొద్దిగా వంగి కిందకి చూశాడు.
అక్కడ ఒక బాలుడు నిలబడి ఉన్నాడు.
చేతిలో మురళి...
ముఖంలో చిరునవ్వు...
నీలమేఘ శ్యామవర్ణం...
గిరజాల జుట్టు...
జుట్టులో పించం...
సాక్షాత్తు కృష్ణుడే!
రస్ ఖాన్ ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయాడు.
కానీ వెంటనే అతని హృదయం బాధతో నిండిపోయింది.
ఎందుకంటే కృష్ణుని పాదాల నుంచి రక్తం కారుతోంది.
“బాబూ! నీ పాదాలకు ఏమైంది? నువ్వు ఆలయంలోంచే వస్తున్నావు కదా! అక్కడ గుచ్చుకోడానికి ఏమీలేవు కదా! ఎలా తగిలిందీ దెబ్బ” అని కన్నీళ్లు తుడుచుకుంటూ అడిగాడు.
కృష్ణుడు నవ్వుతూ “నేను ఆలయం నుంచి రాలేదు. గోకులం నుంచి నడుచుకుంటూ వచ్చాను. నువ్వు నా రూపాన్ని నీ హృదయంలో ప్రతిష్ఠించుకున్నావు. నీ ప్రేమ నన్ను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చింది. అందుకే నీ దగ్గరకు కాలినడకన వచ్చాను. మార్గంలో ముళ్లు గుచ్చుకున్నాయి.” అని అన్నాడు.
ఆ మాటలు విన్న రస్ ఖాన్ శరీరం అంతా వణికిపోయింది.
తాను చిత్రంలో చూసిన బాలుడు...
తాను వెతికిన శ్యామ్...
సాక్షాత్తు పరమాత్ముడేనని గ్రహించాడు...
కాళ్ళకి రక్తం తుడిచాడు...
పక్కనున్న ఆకులతో ఏదో పసరు పూసాడు..
ఆయన పాదాలకు చెప్పులు తొడిగిస్తూ ఏడ్చేశాడు.
“ప్రభూ!
ఇక నుంచి నేను నీ వాడిని.
నీ ప్రేమనే పాడుతాను.
నీ మహిమనే వర్ణిస్తాను.”అని ప్రార్థించాడు.
కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో అతన్ని ఆశీర్వదించాడు.
ఆ రోజు నుంచి రస్ ఖాన్ జీవితం పూర్తిగా మారిపోయింది.
యమునా తీరం...
గోవర్ధన గిరి...
నందగావ్...
బర్సానా...
అన్నీ అతని నివాసాలయ్యాయి.
రోజంతా కృష్ణనామం...
రాత్రంతా కృష్ణధ్యానం...
ఒకసారి గోవర్ధనగిరి వద్ద ఆవులు మేతకు వెళ్తుండగా చూసి అతని హృదయం మైమరచిపోయింది.
అప్పుడు అతని నోట అమరమైన పదాలు వెలువడ్డాయి:
"మానుష హౌం తో వహీ రస్ ఖాన్,
బసౌం బ్రజ్ గోకుల్ గావ్ కే గ్వారన్..."
“మళ్ళీ జన్మ వస్తే బ్రజ్‌లో గోపకుడిగా పుట్టాలి.
పక్షిగా పుడితే గోవర్ధనపై నివసించాలి.
జంతువుగా పుడితే కృష్ణుడు మేపిన ఆవులలో ఒకటిగా ఉండాలి.” అని పాడాడు.
మోక్షం కోరలేదు.
స్వర్గం కోరలేదు.
కృష్ణుని సమీపం మాత్రమే కోరుకున్నాడు.
అందుకే నేటికీ రస్ ఖాన్ పేరు బృందావనంలోని కృష్ణ భక్తుల చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.
చివరివరకు బృందావనంలోనే అతని జీవితం గడిచింది.
అక్కడే కృష్ణనామం జపిస్తూ పరమపదించాడు.
నేటికీ గోవర్ధన సమీపంలో రస్ ఖాన్ సమాధి ఉంది.
కృష్ణుడి ప్రేమకు మతాలు, కులాలు, భాషలు అడ్డుకావని సాక్ష్యంగా అది నిలిచి ఉంది.
ప్రేమే భక్తికి మూలం.
ప్రేమే కృష్ణుడికి మార్గం.
శ్రీ రాధే! రాధే!
శ్రీ గోవింద! గోవింద!
భక్తశిరోమణి రస్ ఖాన్ కి జై!
-శంకరకింకరః


Saturday, June 13, 2026

బృందావన కథలు – 28 (రిక్షా రాజు - గోస్వామి సవారీ)

జై రాధే కృష్ణ!

బృందావన ధామం...
ప్రతి గల్లీ ఒక లీలా క్షేత్రం.
ప్రతి ధూళికణం రాధా-కృష్ణుల చరణరేణువులతో పవిత్రమైనది.
అక్కడ జరిగే ప్రతి సంఘటన వెనుక ఏదో ఒక దివ్యరహస్యం దాగి ఉంటుంది, మనకేదో నేర్పుతూంటుంది.
అటువంటి బృందావనంలో జరిగిన ఒక హృద్యమైన సంఘటన ఇది.
బీహార్‌కు చెందిన రాజు అనే ఒక నిరుపేద వ్యక్తి జీవనోపాధి కోసం తన భార్యతో కలిసి బృందావనానికి వచ్చి స్థిరపడ్డాడు. చదువు లేదు, ఆస్తిపాస్తులు లేవు. చేతిలో ఉన్నదల్లా ఒక రిక్షా మాత్రమే.
ప్రతిరోజూ ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు బృందావన వీధుల్లో భక్తులను ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకు రిక్షాలో తీసుకెళ్తూ జీవనం సాగించేవాడు.
రాజుకు ఒక గొప్ప అలవాటు ఉండేది.
ఎంత అలసిపోయినా, ఎంత పని ఉన్నా, రాత్రి బాంకే బిహారీ మందిరంలో జరిగే శయన ఆరతికి తప్పకుండా వెళ్లేవాడు. దూరంగా నిలబడి అయినా తన ప్రియమైన బిహారీ జీని ఒక్కసారి దర్శించుకుంటే చాలు అని భావించేవాడు.
ఇంతలో హరికృపతో వారి ఇంట ఒక పాప జన్మించింది.
కానీ కాలక్రమేణా జీవనభారం పెరిగింది.
పని ఎక్కువైంది...
అవసరాలు పెరిగాయి...
అలసట అధికమైంది...
అలా నెమ్మదిగా బిహారీ జీ దర్శనాలు తగ్గిపోయాయి.
ఆ చిన్నారి పుట్టిన రోజు వారి జీవితంలో ఆనందాన్ని నింపింది. కానీ ఆ ఆనందం ఎక్కువకాలం నిలవలేదు.
కొద్ది రోజులకే వైద్యులు ఒక చేదు నిజం చెప్పారు.
"మీ పాప పుట్టుకతోనే అంధురాలు."
ఆ మాట విన్న రాజు, అతని భార్య గుండెలు పగిలిపోయాయి.
ఎన్నో వైద్యులను చూపించారు.
ఎన్నో మందులు వాడించారు.
ఇంగ్లీషు, ఆయుర్వేదం వైద్యులు, హకీములు, మంత్రగాళ్లు... ఎవరినీ వదల్లేదు, అన్నీ ప్రయత్నించారు. కానీ ఫలితం మాత్రం శూన్యం.
చివరకు... "ఇది దేవుడి సంకల్పం కావచ్చు" అని బాధను హృదయంలో దాచుకొని జీవించడం నేర్చుకున్నారు.
రాజు రోజూ భక్తులను తీసుకెళ్తూ బాంకే బిహారీ మహిమలను వినేవాడు.
"బిహారీ జీ మా కోరిక తీర్చారు..."
"మా కష్టాలను తొలగించారు..."
"మాకు సంతానం ప్రసాదించారు..." అంటూ భక్తులు చెప్పుకునే అనుభవాలు వింటే అతని హృదయం కదిలిపోయేది.
అతనికీ ఒక కోరిక ఉండేది. "ఒక్కసారి బిహారీ జీ ముందు నిలబడి నా కూతురి బాధ చెప్పాలి..." అని అనుకునేవాడు.
కానీ వెంటనే తన మనసే తనను ఆపేది. "ప్రభువు వద్దకు కూడా ఏదైనా అడగడానికే వెళ్తానా? ప్రేమతో వెళ్లాలి గానీ కోరికతో కాదు..." అని అనుకొని మౌనంగా ఉండిపోయేవాడు.
ఒక రోజు మాత్రం తన చిన్నతల్లి బాధ చూడలేక అతని హృదయం ఆ బాధను భరించలేకపోయింది, తల్లడిల్లింది. "ఈరోజు ఏదైనా సరే బిహారీ జీని దర్శించి నా మనసులోని వేదన చెప్పాలి." అని నిశ్చయించుకున్నాడు.
సాయంత్రం పనులన్నీ ముగించుకొని నేరుగా బాంకే బిహారీ మందిరానికి చేరుకున్నాడు. కానీ అప్పటికే ఆలయ పట్టాలు మూసివేయబడ్డాయి. అంతా నిర్మానుష్యమైపోయింది, బైట దుకాణదారులు కూడా తమ దుకాణాలు మూసేస్తున్నారు "అయ్యో! భగవంతుడా...! అనుకుంటుండగా.. అదే సమయంలో ఆలయంలోంచి ఒక గోస్వామి బయటకు రావడం చూసాడు.
రాజు వినయంగా చేతులు జోడించి "గోస్వామి మహారాజ్! ఒక్కసారి బిహారీ జీ దర్శనం చేసుకోవచ్చా?" అని అడిగాడు.
గోస్వామి మృదువుగా నవ్వుతూ "ఈరోజు పరదాలు మూసేశారు. తలుపులు వేసేశారు రేపు రా బాబూ" అన్నారు.
ఆ మాట విన్న రాజు హృదయం దిగులుతో నిండిపోయింది.
నాలుగడుగులు వేసిన ఆ గోస్వామి అతను రిక్షానడుపుతున్నాడని గ్రహించి "నన్ను నా ఇంటి వరకు రిక్షాలో తీసుకెళ్తావా?" అని అడిగారు.
రాజు బాధలోనే ఉండి తల ఊపాడు. వారు రిక్షాలో కూర్చున్నారు. రిక్షా బృందావన వీధుల్లో నెమ్మదిగా ముందుకు సాగుతోంది. కొద్దిసేపటి తర్వాత గోస్వామి "ఎందుకు దిగులుగా ఉన్నావు? నువ్వు బిహారీ జీకి ఏమి చెప్పాలనుకున్నావు?" అని అడిగారు.
ఆ ప్రశ్న వినగానే రాజు హృదయంలో దాచుకున్న దుఃఖం ఒక్కసారిగా పెల్లుబికింది. కన్నీళ్లు ఆగలేదు. ఆ రిక్షా తొక్కుతూ ఏడుస్తూనే "గోస్వామీ మహారాజ్! నా పాప పుట్టుకతోనే అంధురాలు. నేను బిహారీజీని అడగాలనుకున్నది ఒక్కటే... నా పాప కళ్లలో వెలుగు ప్రసాదించమని... పిల్ల బాధచూడలేకున్నాను" అని ఏడుస్తూ చెప్పాడు.
గోస్వామి ఎంతో శ్రద్ధగా అతని బాధ అంతా విన్నారు. ఏ బదులూ ఇవ్వలేదు, మారు మాట చెప్పలేదు. కేవలం ఒక సానుభూతితోకూడిన కరుణామయమైన చిరునవ్వు బదులుగా ఇచ్చారు. అలా మాట్లాడుకుంటూ ఉండగానే వారి ఇల్లు వచ్చేసింది. రాజు వారిని దింపి నమస్కరించి తిరిగి తన ఇంటికి బయలుదేరాడు.
---
ఇంటి వద్దకు చేరుకున్న రాజు ఒక్కసారిగా ఆశ్చర్యంతో నిలిచిపోయాడు.
అతని కళ్లను అతనే నమ్మలేకపోయాడు.
ఇంట్లో అతని చిన్నారి పరుగులు పెడుతోంది!
గోడలను తడుముకుంటూ నడిచే ఆ పాప...
ఇప్పుడు ఇంటంతా ఆనందంగా తిరుగుతోంది!
రాజు గబగబా ఆమె దగ్గరకు వెళ్లి కౌగిలించుకున్నాడు.
"అమ్మా! ఏమైంది? ఎలా కనిపిస్తోంది?" అని అడిగాడు.
అందుకు ఆ పాప అమాయకంగా
"నాన్నా! కొద్దిసేపటి క్రితం ఒక అందమైన చిన్నబ్బాయి వచ్చాడు. నువ్వు రాజు కూతురివేనా?" అని అడిగాడు.
"అవును" అన్నాను.
అప్పుడు అతను తన రెండు చేతులను నా కళ్లపై ఉంచాడు.
అంతే...
నాకు ఒక్కసారిగా అన్నీ కనిపించడం మొదలైంది!
నేను ఆనందంతో కళ్లుతెరిచి చూసేలోపే ఆ అబ్బాయి ఎక్కడికో వెళ్లిపోయాడు..." అని చెప్పింది.
ఆ మాటలు విన్న రాజు హృదయం ఒక పక్క ఆనందంతో, మరో పక్క భక్తితో నిండిపోయింది, అతని కన్నీళ్లు ఆగలేదు. ఇప్పుడవి ఆనంద సముద్ర జలాలు...
"బాంకే బిహారీకీ జై...
బాంకే బిహారీకీ జై..."
అని అరుస్తూ... ఆ వెంటనే అతను చెప్పులు కూడా వేసుకోకుండా పరుగెత్తుకుంటూ మళ్లీ ఆ గోస్వామి ఇంటికి వెళ్లాడు. తలుపు తట్టి గట్టిగా పిలిచాడు.
"గోస్వామీ మహారాజ్! గోస్వామీ మహారాజ్!...."
లోపల నుండి ఒక వృద్ధుని స్వరం వినిపించింది.
"ఎవరు బాబూ?"
రాజు "నేనండీ రిక్షా రాజును, ఇంతకు ముందు మిమ్మల్ని రిక్షాలో ఇంటికి చేర్చాకదా!, నా బాధ చెప్పుకున్నాను కదా" అని పరిచయం చేసుకున్నాడు.
అప్పుడు లోపల నుండి నెమ్మదిగా నడుస్తూ వచ్చిన ఆ గోస్వామి వద్దనుండి ఆశ్చర్యకరమైన సమాధానం వచ్చింది.
"ఏమంటున్నావు? నేను గత రెండు రోజులుగా తీవ్రమైన జ్వరంతో మంచం మీదనే ఉన్నాను. రెండు రోజులుగా మందిరానికే వెళ్లలేదు! విపరీతమైన అలసటతో ఉన్నాను, నువ్వు గట్టిగా తలుపులు బాదేసరికి వచ్చి తలుపు తీస్తున్నాను " అన్నారు.
ఆ మాట విన్న క్షణంలో రాజు స్థంభించిపోయాడు.
అతని శరీరం వణికిపోయింది.
గోస్వామి లోపలికి పిలిచి ఏం జరిగిందో చెప్పమన్నారు..
రాజు మనసులో ఒక్కసారిగా ఆ సాయంత్రం జరిగిన సంఘటనలన్నీ మెరుపులా కదిలాయి. అన్నీ చెప్పసాగాడు....
రిక్షాలో కూర్చున్న ఆ గోస్వామి, ఈ గోస్వామి కారా!?...
తన బాధను ప్రేమగా విన్న ఆ కరుణామూర్తి...
ఆ రాత్రి చీకట్లోనే స్వచ్ఛంగా కనిపించిన ఆ మధురమైన చిరునవ్వు...
అన్నీ తరచి తరచి గుర్తుకు తెచ్చుకుంటున్నాడు.
అప్పుడు అతనికి అర్థమైంది.
తన రిక్షాలో కూర్చొని తన బాధ విన్నది గోస్వామి కాదు...
సాక్షాత్తూ బాంకే బిహారీ లాలేనని!
గోస్వామికి జరిగింది విని ఎక్కడలేని సత్తువా వచ్చింది, రిక్షారాజును అభినందించాడు, బాంకేబిహారీని చూసి, సంభాషించిన గొప్పభక్తుడివంటూ కౌగిలించుకుని సత్కరించారు.
---
భక్తుడు అడగడానికి సంకోచించాడు.
కానీ, భగవంతుడు అతని మనసులోని వేదనను అడగకుండానే విన్నాడు.
భక్తుడు కోరలేకపోయాడు.
కానీ కరుణాసాగరుడు అడగకుండానే అనుగ్రహించాడు.
ఇదే భగవంతుని ప్రేమ.
ఇదే బృందావన మహిమ.
ఇదే బాంకే బిహారీ కరుణ.
భక్తుడు మాటలతో ప్రార్థించకపోయినా...
హృదయంlo, ఆర్ధ్రత ప్రార్థిస్తే చాలు...
ఆ కన్నీటి భాషను ఠాకూర్‌జీ ఎప్పుడూ అర్థం చేసుకుంటారు.
దీనుల కాపాడుటకు దేవుడే ఉన్నాడు
దేవుని నమ్మినవాడు ఎన్నడూ చెడిపోడూ...
ఆకలికి అన్నమూ వేదనకు ఔషధం
పరమాత్ముని సన్నిధికి రావే ఓ మనసా!
----
శ్రీ బాంకే బిహారీ లాల్ కి జై!
బృందావన బిహారీ లాల్ కి జై!
రాధే రాధే!
-శంకరకింకరః

Friday, June 12, 2026

బృందావన కథలు – 27 (కుంభనదాసు కథలు - వెన్నెల్లో గోవర్ధన గిరి)

జై శ్రీనాథజీ!

ఆ రోజు జమునావతీ గ్రామంలో సాయంకాలం.
సూర్యుడు అస్తమించబోతున్నాడు.
ఆకాశం అంతా బంగారు రంగులో మెరిసిపోతోంది.
కుంభనదాసు ఇంటి ముందు కూర్చొని శ్రీనాథుడి నామం పాడుకుంటున్నాడు.
అంతలో అతని భార్య ఆందోళనగా వచ్చింది. "వింటున్నారా? మన పొలంలో ఈసారి వచ్చిన పంటే మన ఆశ. రాత్రిపూట పొలాల్లోకి నెమళ్ళు, జింకలు ఇతర జంతువులు వస్తున్నాయి. ఈరోజు మీరు కాపలా వెళ్లాలి." అంది.
కుంభనదాసు పాటపాడుకుంటూ చిరునవ్వుతో అలాగే అన్నట్లుగా తల ఊపాడు.
రాత్రి అయింది.
చంద్రుడు ఆకాశంలో వెన్నెల కురిపిస్తున్నాడు.
కుంభనదాసు పొలానికి వెళ్లాడు.
చేతిలో కర్రపట్టుకున్నాడు, దానికి చిడతలు, గజ్జెలు కట్టాడు.
తనకున్న చిన్న పొలానికి నలువేపులా ఉన్న గట్లపై కాపలా తిరుగుతున్నాడు
అక్కడి నుంచి గోవర్ధనగిరి కనిపించింది.
వెన్నెలలో గోవర్ధనగిరి కనిపించగానే...
శ్రీనాథుడి రూపం హృదయంలో మెరిసింది.
కళ్లలో ఆర్ధ్రత కూడిన భక్తి నిండిపోయింది.
చేతిలోని కర్రను కిందపెట్టి,
చిడతలు చేతిలో పట్టుకొని,
మెల్లగా పాడడం మొదలుపెట్టాడు.
"శ్రీనాథ... నా నాథ...
నా జీవనాధారా..."
పాట క్రమంగా ప్రేమమయంగా మారింది.
ప్రేమ క్రమంగా పరవశంగా మారింది.
అంతలో చిలకలు, నెమళ్ళు వచ్చాయి.
ధాన్యం తినసాగాయి.
కొన్ని జింకలు వచ్చాయి.
ఆవులు వచ్చాయి.
పంటను మేస్తున్నాయి.
కానీ కుంభనదాసు వాటిని చూడలేదు.
అతని చూపు వెన్నెల్లో గోవర్ధనగిరి పైనే ఉంది.
అతని మనసు శ్రీనాథుడి పాదాల దగ్గరే ఉంది.
కొద్దిసేపటికి పక్షుల కిలకిలారావం విని వెనక్కి తిరిగాడు.
ధాన్యం తింటున్న పక్షులను చూసి ఆనందించాడు.
"ఆహాఁ!
మీరా వచ్చిందీ?
తినండి... తినండి...
ఇవన్నీ నా శ్రీనాథుడివే." అన్నాడు.
మరుసటి రోజు... ఉదయానికి సగం పంట కనిపించలేదు.
భార్యకు కోపం వచ్చింది. " మీకు చెప్పినపనేంటి మీరేం చేశారు రాత్రంతా?"అని అడిగింది.
కుంభనదాసు అమాయకంగా "మన యజమాని గోవులను పంపాడు, పక్షులను పంపాడు, జింకలను పంపాడు, మన యజమాని వస్తువును యజమానే తీసుకున్నాడు. అడ్డుపడటానికి నేనెవడిని?" అన్నాడు.
కహా కరౌం వహ మూరతి జియ తే న టరై!
నైనన భీతర బసి గఈ ఐసీ,
పల భర దూర న పరై!!
తెలుగు భావం
"ఏం చేయను?
ఆ కృష్ణమూర్తి నా హృదయం నుండి తొలగడం లేదు.
ఆ రూపం నా కళ్లలో, నా మనసులో శాశ్వతంగా స్థిరపడిపోయింది.
ఒక్క క్షణం కూడా ఆయనను మరచిపోలేను."
ఆ మాటలు విన్న ఇరుగుపొరుగుల కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.
ఎందుకంటే... పంట కంటే పెద్ద సంపదను కుంభనదాసు పొందాడు. అది స్వామిపై సంపూర్ణ సమర్పణ. అతని భక్తికి పరవశించిన గ్రామస్థులు కొంత సహాయం చేసి అతని భార్యని ఊరడించారు.
జై రాధే కృష్ణ
జై శ్రీనాథ్ జీ
-శంకరకింకరః


Wednesday, June 10, 2026

బృందావన కథలు - 26 (కుంభనదాసు)

కుంభనదాసు – శ్రీనాథుడి కోసం చక్రవర్తి ఇచ్చే కానుకలనే తృణప్రాయంగా చూసిన భక్తుడు

జై శ్రీకృష్ణ! జై శ్రీనాథజీ!
బ్రజభూమి...
అది కేవలం ఒక ప్రదేశం కాదు.
అది కృష్ణప్రేమకు రూపం వచ్చిన పుణ్యధామం.
అక్కడి ప్రతి ధూళికణం "రాధే... రాధే..." అని జపిస్తుంది.
ప్రతి చెట్టు "కృష్ణలీల"లను గుసగుసలాడుతుంది.
ప్రతి గాలి యమునాతీరపు మాధుర్యాన్ని మోసుకొస్తుంది.
అటువంటి బ్రజభూమిలో, గోవర్ధనగిరికి సమీపంలో ఉన్న జమునావతీ గ్రామంలో కుంభన్దాస్ అనే ఒక నిరుపేద రైతు నివసించేవాడు. అతను చూడడానికి సాధారణ మనిషి.
కానీ అతని హృదయంలో మాత్రం స్వయంగా కృష్ణుడు నివసించేవాడు.
అంత కృష్ణ భక్తి అతనికి.
అతనికి పాండిత్యం లేదు.
శాస్త్రజ్ఞానం లేదు.
తర్కాలు తెలియవు.
కానీ ఒకటి మాత్రం రూఢిగా తెలుసు
"నా శ్రీనాథుడే నా ప్రాణం!" అని...
ప్రతిరోజూ తెల్లవారక ముందే లేచేవాడు. ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఇంకా మెరవుతుండగానే బయలుదేరేవాడు.
పాదరక్షలు లేవు.
కాళ్లకు ముళ్లు గుచ్చుకునేవి.
ఎండ మండేది.
వాన తడిపేది.
కానీ అతని అడుగులు మాత్రం ఆగేవి కావు.
ఎందుకంటే అతని గమ్యం శ్రీనాథ్ జీ ఆలయం.
గోవర్ధననాథుని దర్శనం.
దేవాలయానికి చేరగానే...
శ్రీనాథుడిని చూడగానే...
అతని కళ్లలో నీళ్లు నిండిపోయేవి.
"స్వామీ! నిన్ను చూడకపోతే నేను బ్రతకలేను." అని మనసులోనే చెప్పుకునేవాడు. అప్పుడు శ్రీనాథుడు కూడా తన భక్తుడిని చూసి చిరునవ్వు నవ్వినట్టుగా తోచేదని అక్కడ ఉన్న భక్తులు చెబుతారు.
కుంభనదాసు చాలా పేదవాడు. కొన్నిసార్లు ఇంట్లో పిల్లలకు తినడానికి అన్నం కూడా ఉండేది కాదు. ఉన్న చిన్న భూమిలో ఎంత పండితే అదే వాళ్లకి మళ్లీ పంటవరకూ వాడుకునేవారు. భార్య ఎప్పుడూ ఆందోళన చెందేది. ఇరుగుపొరుగు వారు జాలి పడేవారు. కానీ కుంభనదాసు మాత్రం ఎప్పుడూ భగవంతుని వద్ద ధనం అడగలేదు.
"స్వామీ...
నువ్వు నాతో ఉంటే చాలు.
నీ దర్శనం దొరికితే చాలు.
నీ నామం నా నాలుకపై ఉంటే చాలు." అనేవాడు.
ఎందుకంటే అతనికి "కృష్ణుడు, ప్రపంచంలోని అన్ని సంపదలకంటే మించిన సంపద."
ఒక రోజు అతను ఆలయంలో పాడిన కీర్తన విని భక్తులు పరవశించారు. ఆ గానం గ్రామాలను దాటి పట్టణాలకు చేరింది.
చివరకు అది మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ చెవుల వరకు చేరింది. ఆ పాటల్లో ఏదో దివ్యమైన మాధుర్యం ఉంది. అక్బర్ ఆశ్చర్యపోయాడు. "ఇంత ప్రేమతో భగవంతుని పాడే వ్యక్తి ఎవరు?" అని అడిగాడు, వివరం తెలుసుకుని వెంటనే రాజదూతలను పంపించాడు.
రాజదూతలు వచ్చి "చక్రవర్తి మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నారు." అన్నారు.
కుంభనదాసు హృదయం కలవరపడింది. ఎందుకంటే అతనికి రాజసభ అంటే ఇష్టం కాదు. అక్కడికి వెళ్తే ఒక రోజు శ్రీనాథుడి దర్శనం కోల్పోతాడు. ఒక రోజు సేవ ఆగిపోతుంది. అదే అతనికి భరించలేని బాధ. అయినా రాజాజ్ఞ కాబట్టి వెళ్లాడు.
రాజసభలో అక్బర్ అతన్ని ఎంతో గౌరవంగా ఆహ్వానించాడు. అతని గానం వినాలని కోరాడు. కుంభనదాసు పాడడం ప్రారంభించాడు. ఆ పాటలో స్వరాలు లేవు... అది హృదయం కరిగి ప్రవహించిన ప్రేమ. అది వినగానే సభ నిశ్శబ్దమైంది.
అక్బర్ కళ్లలో కూడా నీళ్లు మెరిశాయి. పాట పూర్తయ్యాక అక్బర్ "స్వామీ! మీకు కావలసినది అడగండి. బంగారం, భూములు, గ్రామాలు, ధనం... ఏంకావాలో అడగండి" అన్నాడు
కుంభనదాసు చిరునవ్వు నవ్వాడు.
ఆ నవ్వులో వైరాగ్యం ఉంది.
ఆ నవ్వులో కృష్ణప్రేమ ఉంది.
"మహారాజా...! నాకు కావలసింది మీ దగ్గర లేదు." అన్నాడు.
అక్బర్ ఆశ్చర్యపోయి "నా దగ్గర లేనిది ఏముంది?" అని అడిగాడు.
అప్పుడు కుంభనదాసు కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి. గోవర్ధనగిరి వైపు చూసినట్లు దూరంగా చూస్తూ అన్నాడు:
"నాకు నా శ్రీనాథుడి దర్శనం కావాలి.
మీరు రాజ్యాలు ఇవ్వగలరు.
బంగారం ఇవ్వగలరు.
కానీ ఒక క్షణం శ్రీనాథుడి చిరునవ్వును ఇవ్వగలరా?
ఆయన పాదసేవను ఇవ్వగలరా?
ఆయన ప్రేమను ఇవ్వగలరా?"
సభ మొత్తం నిశ్శబ్దమైంది.
అప్పుడు అతని నోట హృదయాన్ని కదిలించే ఈ పదం వెలువడింది:
"భక్తన కో కహా సీకరీ సో కామ్?
ఆవత్ జాత్ పనహియా టూటీ,
బిసరి గయో హరినామ్..."
తెలుగులో అర్థం "భక్తుడికి ఫతేపూర్ సీక్రీతో ఏమి పని? ఇక్కడికి రావడం పోవడంలో చెప్పులు చిరిగిపోయాయి. ఆ ప్రయాణంలో హరినామ స్మరణ కూడా తగ్గిపోయింది. నాకు ఈ రాజసభ వల్ల ఏమి ప్రయోజనం?" ఆ పదాలు విని అక్బర్ తల వంచాడు. ఎందుకంటే అతను మొదటిసారి రాజ్యానికి మించిన సంపదను చూశాడు.
అది "భగవద్భక్తి".
కుంభనదాసు రాజు ఇచ్చిన బహుమతులన్నింటినీ తిరస్కరించాడు. తిరిగి బ్రజభూమికి బయలుదేరాడు. దూరంలో గోవర్ధనగిరి కనిపించగానే... అతని కళ్లలో ఆనందబాష్పాలు పొంగాయి.
"స్వామీ! ఎట్టకేలకు వచ్చేశాను!"
అని పరుగెత్తుకుంటూ ఆలయానికి చేరాడు.
ఆ రోజు శ్రీనాథుడి దర్శనం చేసుకుంటూ చిన్న పిల్లాడిలా ఏడ్చాడట.
ఎన్నో రోజుల తర్వాత తల్లిని చూసిన బిడ్డలా...
ఎన్నో జన్మల తర్వాత భగవంతుడిని పొందిన జీవిలా...
అతను ఏడ్చాడు.
అప్పుడు శ్రీనాథుడు తన భక్తుడిని చూసి మనసులో ఇలా అన్నాడట—
"కుంభనదాసా! నువ్వు రాజ్యాన్ని వదిలి నా దగ్గరకు వచ్చావు. కానీ నీ ప్రేమకు నేను నా హృదయాన్నే ఇచ్చేశాను."
---
భగవంతుడు ధనం చూసి ప్రసన్నుడు కాడు. పాండిత్యం చూసి కూడా కాదు.
"అవ్యాజమైన ప్రేమను, భక్తిని చూసి పరవశిస్తాడు."
రాజులు లక్షల మందిని పాలించగలరు.
కానీ ఒక నిజమైన భక్తుడు మాత్రం భగవంతుని హృదయాన్నే పాలిస్తాడు.
అందుకే కుంభనదాసు జీవితం మనకు చెబుతున్నదేమంటే...
"కృష్ణుడిని పొందినవాడికి ప్రపంచం చిన్నది.
కృష్ణుడిని కోల్పోయినవాడివెనక ప్రపంచమంతా ఉన్నా మిగిలేది శూన్యమే."
జై శ్రీనాథ్‍జీ!
జై జై శ్రీరాధే!
జై శ్రీకృష్ణ!
-శంకరకింకరః