Pages

Sunday, June 7, 2026

బృందావన కథలు - 25 (చిరిగిన పీతాంబరాలు)

జై జగన్నాథ! జై రాధే శ్యామ్!

పురుషోత్తమ క్షేత్రమైన పురీ...
నీలాచలంపై కొలువైన జగన్నాథుని దివ్యధామం...
సముద్రపు అలలు కూడా "జగన్నాథ... జగన్నాథ..." అని జపిస్తున్నట్లుగా వినిపించే పుణ్యభూమి...
ఆలయ గోపురంపై రెపరెపలాడే పతాకం భక్తులకు మోక్షమార్గాన్ని చూపిస్తున్నట్లుగా అనిపించే మహాక్షేత్రం...
అలాంటి పవిత్ర భూమిలోని ఒక చిన్న గ్రామంలో ఒక పేదింటి అమ్మాయి నివసించేది.
ఆమెకు పెద్దగా విద్య లేదు.
ఆస్తి లేదు.
అండగా నిలిచే బంధువులు లేరు.
లోకానికి ఆమె ఒక సాధారణ బాలిక మాత్రమే.
కానీ జగన్నాథుని దృష్టిలో మాత్రం ఆమె అమూల్యమైన భక్తురాలు.
ఎందుకంటే ఆమె వద్ద ఒక అమూల్యమైన సంపద ఉండేది.
అది...
శ్రీకృష్ణుని పట్ల నిష్కపటమైన ప్రేమ.
ఆ ప్రేమకు కారణం లేదు.
ఆ ప్రేమకు హద్దులు లేవు.
ఆ ప్రేమకు ప్రతిఫలం కావాలనే ఆశ లేదు.
ఆమె హృదయం అంతా కృష్ణమయం.
ఆమె చూపులో కృష్ణుడు...
ఆమె శ్వాసలో కృష్ణుడు...
ఆమె గానంలో కృష్ణుడు...
ఆమె కన్నీళ్లలో కూడా కృష్ణుడే...
---
ప్రతిరోజూ బ్రహ్మముహూర్తంలో లేచి, స్నానం చేసి, జగన్నాథుని నామస్మరణతో అడవివైపు బయలుదేరేది.
ఆ సమయంలో ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఇంకా మెరుస్తూనే ఉండేవి.
అడవి అంతా మంచుతెరలతో కప్పబడి ఉండేది.
చెట్ల ఆకులపై మంచుబిందువులు ముత్యాల్లా మెరుస్తుండేవి.
రంగురంగుల అడవి పూలు సువాసనలు వెదజల్లుతూ నవ్వుతున్నట్లుగా కనిపించేవి.
ఆమె ఆ పూలను ఎంతో జాగ్రత్తగా ఏరేది.
వాటితో అందమైన మాలలు అల్లేది.
ఒక దండను జగన్నాథునికి సమర్పించేది.
మిగిలిన పూలను అమ్ముకొని తన జీవనాన్ని గడిపేది.
అదే ఆమె జీవితం.
అదే ఆమె ఉపాధి.
అదే ఆమె భక్తి.
---
ఆలయం వద్దకు వచ్చే భక్తులు, పండితులు, సాధుసంతులు తరచుగా గీతగోవిందం ఆలపించేవారు.
శ్రీ జయదేవ కవి రచించిన ఆ అమృతగానం ఆమె చెవుల్లో పడింది.
మొదట వినింది.
తర్వాత నేర్చుకుంది.
ఆపై తన హృదయంలో దాచుకుంది.
కొద్దికాలానికే గీతగోవిందం ఆమె శ్వాసగా మారిపోయింది.
ఇక అడవిలో పూలు కోస్తూ ఉన్నా...
నడుస్తూ ఉన్నా...
మాలలు అల్లుతూ ఉన్నా...
ఆమె పెదవులపై గీతగోవిందమే.
ఆ రోజు కూడా పూల కోసం అడవిలోకి వెళ్తూ ఆమె మృదువుగా ఆలపించింది—
"లలిత లవంగ లతా పరిశీలన
కోమల మలయ సమీరే..."
ఆ మధుర గానం వినగానే అడవి గాలి కూడా నెమ్మదిగా వీచిందట.
కదంబవృక్షాలపై ఉన్న పక్షులు కిలకిలారావాలు ఆపి వినేవట.
జింకలు దగ్గరకు వచ్చి నిలబడేవట.
ఎందుకంటే అది సంగీతం కాదు...
ప్రేమకు వచ్చిన స్వరం.
రాధాకృష్ణుల లీలలకు వచ్చిన రూపం.
---
పూలు కోస్తూ కోస్తూ ఆమె కొన్నిసార్లు కన్నీళ్లు పెట్టుకునేది.
రాధమ్మ విరహాన్ని తలచుకొని హృదయం కరిగిపోయేది.
అప్పుడు మరింత ఆవేశంతో ఆలపించేది—
"ప్రియే చారుశీలే!
ముంచ మయి మానమనిదానం..."
"ఓ రాధే! కోపాన్ని విడిచిపెట్టు. నీ శ్యాముడు నీకోసమే తపిస్తున్నాడు..."
అనే ఆ భావం ఆమెను మరో లోకానికి తీసుకెళ్లేది.
ఆమె శరీరం అడవిలో పూలకై తిరుగుతుండేది.
కానీ మనస్సు మాత్రం బృందావనంలో విహరించేది.
---
ఇలా రోజులు...
నెలలు...
సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.
ఒకరోజు ఆలయ అర్చకులు ఒక విచిత్రమైన విషయం గమనించారు. ప్రతిరోజూ ఉదయం ఆలయం తెరవగానే చూస్తే స్వామివారి పీతాంబరాలు చిరిగిపోయి కనిపిస్తున్నాయి.
మొదట ఎలుకల పని అనుకున్నారు. కొన్ని రోజులు గమనించారు. కానీ పరిస్థితి మారలేదు. రోజురోజుకీ వస్త్రాలపై మట్టి మరకలు కనిపించసాగాయి. చిన్న చిన్న ముళ్ల గీతలు కనిపించసాగాయి. కొన్నిసార్లు ఎండిన ఆకులు, తీగల ముక్కలు కూడా కనిపించసాగాయి.
అర్చకులు ఆశ్చర్యపోయారు.
"రాత్రి గర్భగుడి తలుపులు బిగించి మూసేస్తాం. లోపలికి ఎవరూ రారు. అయితే స్వామివారి పీతాంబరాలు ఇలా ఎలా చిరుగుతున్నాయి?" అని చర్చించుకున్నారు.
ఆ వార్త కొద్దిరోజుల్లో రాజుగారి చెవిన కూడా పడింది. రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు.
"ఇందులో ఏదో దివ్యరహస్యం ఉంది." అని భావించాడు.
---
ఆ రాత్రి...
జగన్నాథుని ధ్యానిస్తూ నిద్రపోయిన రాజుకు ఒక అద్భుతమైన స్వప్నం కలిగింది.
ఆ స్వప్నంలో నీలమేఘశ్యాముడైన జగన్నాథుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఆ ముఖంలో అపూర్వమైన చిరునవ్వు.
ఆ కళ్లలో అనంత కరుణ.
రాజు సాష్టాంగ నమస్కారం చేశాడు.
అప్పుడు జగన్నాథుడు మృదువుగా .
"రాజా... నా పీతాంబరాలు ఎందుకు చిరుగుతున్నాయో తెలుసుకోవాలని నీకు ఆసక్తి కదా?" అని పలికాడు.
"అవును ప్రభూ!" అని రాజు వినయంగా అన్నాడు.
జగన్నాథుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు.
---
"ప్రతిరోజూ నా కోసం పూలు తెచ్చే ఒక కన్య ఉంది.
ఆమె గీతగోవిందం పాడుకుంటూ అడవిలో తిరుగుతుంది.
ఆమె హృదయం అంతా నాతో నిండిపోయి ఉంటుంది.
పూలు కోస్తున్నా నన్నే చూస్తుంది.
నడుస్తున్నా నన్నే తలుస్తుంది.
పాడుతున్నా నాకోసమే పాడుతుంది." కొద్దిసేపు ఆగి మళ్లీ అన్నాడు
"ఆమె ఇలా ఆలపించినప్పుడు...
స్మర గరళ ఖండనం
మమ శిరసి మండనం
దేహి పదపల్లవముదారం... "
ఆమె తనను తాను మరచిపోతుంది.
ప్రపంచాన్ని మరచిపోతుంది.
ఆ అడవిలో ముళ్లు ఉంటాయి.
రాళ్లు ఉంటాయి.
పాములు ఉంటాయి.
విషపురుగులు ఉంటాయి.
కానీ ఆమెకు ఏవీ కనిపించవు.
ఆమెకు కనిపించేది నేను మాత్రమే."
---
"అందుకే నేను ఆమె వెనకాలే నడుస్తుంటాను.
ఆమె పరుగెత్తినప్పుడు పరుగెత్తుతుంటాను.
ఆమె పాదాలకు ముళ్లు గుచ్చుకోకుండా కాపాడుతుంటాను.
ఆమెను నీడలా అనుసరిస్తుంటాను."
"ఆ ముళ్లపొదల్లో నా పీతాంబరాలే చిక్కుకుని చిరుగుతున్నాయి. ఆ ధూళి నా వస్త్రాలపై పడుతోంది. ఆ ఆకులే, తీగలే నాతో పాటు ఆలయానికి వస్తున్నాయి."
---
రాజు కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.
సర్వలోకాలాధిపతి...
దేవతలు సేవించే దేవదేవుడు...
వేదాలు వెతికే పరబ్రహ్మ...
ఒక పేద భక్తురాలి వెనకాల పరుగెత్తుతున్నాడా?
ఆమెకు ముళ్లు గుచ్చుకోకూడదని తన పీతాంబరాలనే త్యాగం చేస్తున్నాడా?
---
జగన్నాథుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు
"రాజా... నాకు బంగారం అవసరం లేదు.
నాకు రత్నాలు అవసరం లేదు.
నాకు రాజుల వైభవం అవసరం లేదు.
నాకు కావలసింది ఒక్కటే...
ప్రేమ.
నిష్కపటమైన ప్రేమ.
ఆ కన్య నాకు అదే ఇస్తోంది.
నా పీతాంబరాలు చిరగకుండా ఉండాలంటే...
ఆమె ఒకచోట కూర్చొని గీతగోవిందం పాడేలా ఏర్పాటు చేయి." అని చెప్పి అంతర్ధానమయ్యాడు.
---
రాజు ఉలిక్కిపడి మేల్కొన్నాడు.
హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది.
మరుసటి రోజు ఆలయానికి వెళ్లి అర్చకులు, అధికారులు, పండితులను సమావేశపరిచాడు.
ఆ కన్యను కూడా పిలిపించాడు.
భయంతో, సంకోచంతో వణుకుతూ ఆమె వచ్చింది.
తనకు ఏమీ తెలియదని వేడుకుంది.
"ప్రభూ... నేను ఏ తప్పూ చేయలేదు. ఉదయం పూలదండ సమర్పించి వెళ్తాను అంతే..." అని అమాయకంగా చెప్పింది.
అప్పుడు రాజు తన స్వప్నంలో జరిగినదంతా వివరించాడు.
---
ఆమె ఆశ్చర్యపోయింది.
కళ్లలో ఆనందబాష్పాలు ఉబికాయి.
చేతులు జోడించి జగన్నాథుని వైపు చూస్తూ...
"ప్రభూ...
నేను అనాథను.
నాకు తల్లీ తండ్రీ లేరు.
నాకు బంధువులూ లేరు.
నాకు అన్నీ నీవే.
నీకు పూలు సమర్పించడం నా జీవితం.
అంతకంటే నాకు ఏమీ తెలియదు."
అని చెప్పి కన్నీళ్లతో జగన్నాథుని దర్శించసాగింది.
---
ఆ రోజు నుండీ రాజు ఆలయంలో ప్రత్యేక వేదికను నిర్మింపజేశాడు.
ప్రతిరోజూ మంగళవేళలో జగన్నాథుని సన్నిధిలో ఆ కన్య గీతగోవిందం ఆలపించడం ఆచారంగా మారింది.
ఆమె గానం మొదలైతే ఆలయం నిశ్శబ్దమైపోయేది.
అర్చకులు మంత్రోచ్చారణను కూడా కాసేపు మరిచిపోయేవారు.
భక్తులు కాలాన్ని మరచిపోయేవారు.
ఎందుకంటే అక్కడ పాడుతున్నది ఒక గాయని కాదు...
తన హృదయాన్ని జగన్నాథుని పాదాల వద్ద ఉంచిన ఒక ప్రేమభక్తురాలు.
---
ఆ రోజు నుండి జగన్నాథుని పీతాంబరాలు చిరగడం ఆగిపోయిందని చెబుతారు.
కానీ పురీ ప్రజలు మాత్రం ఒక మాట చెప్పుకునేవారు. "పీతాంబరాలు ఇక చిరగకపోవచ్చు...
కానీ జగన్నాథుని హృదయం మాత్రం ఆ కన్య ప్రేమకు శాశ్వతంగా బంధించబడిపోయింది."
ఆ రోజు పురీ ప్రజలు ఒక గొప్ప సత్యాన్ని గ్రహించారు.
భగవంతుడికి అర్పించే పుష్పాల విలువ వాటి సుగంధంలో ఉండదు.
వాటిని సమర్పించే హృదయపు పవిత్రతలో ఉంటుంది.
భగవంతుడికి వినిపించే గానం విలువ రాగంలో ఉండదు.
అందులో దాగిన ప్రేమలో ఉంటుంది.
అందుకే భక్తులు అంటారు—
"భక్తుడు భగవంతుని వెతుకుతాడు.
కానీ ప్రేమ పరాకాష్టకు చేరినప్పుడు,
భగవంతుడే భక్తుని వెనకాల పరుగెత్తుతాడు."
ఆ కన్య గీతగోవిందం పాడుతూ అడవిలో పూలు కోసిన ప్రతిసారీ...
ల్
జగన్నాథుడు ఆమె వెనకాల నడిచేవాడు.
ఆమె పరుగెత్తినప్పుడు పరుగెత్తేవాడు.
ఆమె అలసిపోయినప్పుడు నీడలా వెంట ఉండేవాడు.
ఆమె కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నప్పుడు మౌనంగా తుడిచేవాడు.
అందుకే ఆయన పీతాంబరాలు చిరిగిపోయేవి.
కానీ ఆ చిరిగిన పీతాంబరాలు...
భక్తి చరిత్రలో ప్రేమకు లభించిన అత్యంత మధురమైన సాక్ష్యాలుగా నిలిచిపోయాయి.
జై జగన్నాథ!
జై రాధే! జై శ్యామ్!
- శంకరకింకరః
అనిల తరళ కువలయ నయనేన,
తపతి న సా కిసలయ శయనేన!
సఖి! యా రమితా వన మాలినా!
వికసిత సరసిజ లలిత ముఖేన,
స్ఫుటతి న సా మనసిజ విశిఖేన!
సఖి! యా రమితా వన మాలినా!
అమృత మధుర మృదుతర వచనేన,
జ్వలతి న సా మలయజ పవనేన!
సఖి! యా రమితా వన మాలినా!
(జయదేవ)

Saturday, June 6, 2026

బృందావన కథలు – 24 (శ్యామునితో శ్యామా ప్రేమలీల)

జై రాధే! జై శ్యామ్!

బృందావనం...
అది ప్రేమకు రూపం వచ్చిన ధామం. అక్కడ ప్రతి గాలి "రాధే... రాధే..." అని జపిస్తుంది. ప్రతి పక్షి "శ్యామ్... శ్యామ్..." అని ఆలపిస్తుంది. యమునమ్మ అలలు కూడా యుగళనామస్మరణతోనే ప్రవహిస్తాయి. కదంబవృక్షాలు తమ కొమ్మలను భూమివైపు వంచి, రాధా-మాధవుల మధురలీలలను దర్శించాలనే తపనతో నిలిచి ఉంటాయి.
అటువంటి ఒక మధురసాయంత్రం...
ఆకాశమంతా నల్లని మేఘాలతో నిండిపోయింది. చల్లని గాలి వీస్తోంది. దూరాన మేఘగర్జనలు వినిపిస్తున్నాయి. వర్షదేవుడు భూమిని ఆలింగనం చేసుకోవడానికి సిద్ధమవుతున్నట్లుగా ప్రకృతి అంతా ఒక మధుర నిరీక్షణలో ఉంది.
కానీ ఆ మేఘాల కంటే ఎక్కువ అలజడి ఒక చిన్న హృదయంలో ఉప్పొంగుతోంది.
అది మన రాధమ్మ హృదయం.
ఆ రోజు ఉదయం నుంచీ శ్యామసుందరుని దర్శనం కాలేదు. ప్రతి క్షణం యుగంలా అనిపిస్తోంది. ప్రతి శ్వాసలో ఆయన పేరే ఉన్నా, ప్రతి చూపు ఆయన కోసం వెతుకుతోంది.
అంతలో కీర్తిదామాత పిలిచింది.
“లాలీ! ఈ రోజు బయటకు వెళ్లకు. ఆకాశమంతా మేఘాలతో నిండిపోయింది. ఎప్పుడు వర్షం కురుస్తుందో తెలియదు.”
రాధమ్మ తల ఊపింది. కానీ మనసు మాత్రం యమునాతీరం వైపు ఎగిరిపోయింది.
"ఈ నల్లని మేఘాలను చూస్తుంటే నా శ్యాముడే గుర్తుకు వస్తున్నాడు. ఆయన మేఘశ్యాముడు కదా! నేనిలా తపిస్తున్నట్లే ఆయన కూడా నన్ను తలుచుకుంటూ ఉండి ఉంటాడు. నేను వెళ్లకపోతే ఎంత బాధపడతాడో!"
అని మనసులో అనుకుంది.
కొద్దిసేపటికి తల్లి గాఢనిద్రలోకి జారుకుంది. రాధమ్మ మెల్లగా లేచింది. ద్వారం నెమ్మదిగా తెరిచింది. బయటకు అడుగుపెట్టబోతూ తన పాదాలవైపు చూసింది.
అక్కడ గజ్జెలు మెరుస్తున్నాయి.
వాటిని చూసి చిరునవ్వు నవ్వింది.
“ఈ రోజు మీరు శబ్దం చేయకూడదు. మన రహస్యం బయటపడకూడదు.”
అని మెల్లగా చెప్పింది.
గజ్జెలు కూడా తమ స్వామినీ ఆజ్ఞను శిరసావహించిన భక్తుల్లా నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయాయి.
రాధమ్మ వేగంగా యమునాతీరానికి చేరుకుంది.
దూరంగా ఒక కదంబవృక్షం నీడలో శ్యామసుందరుడు కూర్చొని ఉన్నాడు. చేతిలో వేణువు. ముఖంలో మధురమైన చిరునవ్వు. మేఘాల మధ్య మెరిసే నీలమణిలా ఆయన రూపం ప్రకాశిస్తోంది.
ఆ దృశ్యం చూసి రాధమ్మ హృదయం ఆనందంతో నిండిపోవాలి.
కానీ...
అలా కాలేదు.
ఎందుకంటే...
శ్యాముడి పక్కనే ఒక గోపిక కూర్చొని ఉంది!
ఇద్దరూ నవ్వుకుంటూ ఏదో మాట్లాడుకుంటున్నారు.
అంతే...
రాధమ్మ హృదయంలో ప్రేమతో కూడిన అలక మేఘంలా కమ్ముకుంది.
"హ్మ్! నేను ఇక్కడ ఆయన కోసం ప్రాణం పెట్టి తపిస్తున్నాను. ఆయన మాత్రం ఎంతో సంతోషంగా ఉన్నారు. నా కోసం ఎదురు చూస్తున్నారనుకున్నాను. కానీ ఆయనకు నా జ్ఞాపకమే లేదేమో!"
అని అనుకుంది.
ఆలోచనతోనే ఆమె నేత్రాలు కన్నీటితో నిండిపోయాయి. బొటబొటా కన్నీటి బిందువులు చెక్కిళ్లపై జారాయి. కంటినిండా పెట్టుకున్న కాటుక కూడా కరిగి ఆ కన్నీటి ప్రవాహంలో కలసి నల్లని రేఖల్లా చెక్కిళ్లపై విరిసింది.
గులాబీ వర్ణమున్న ముఖం అలకతో మరింత ఎర్రబడింది.
ముంజేతులతో చెక్కిళ్లను తుడుచుకుంటూ వేగంగా అక్కడికి చేరుకుంది.
ఆ గోపికను చూస్తూ,
“అమ్మాయి! నువ్వు ఇక్కడే ఉన్నావా? నీ ఇంట్లో అందరూ నిన్ను వెతుకుతున్నారు. వెంటనే వెళ్లమన్నారు.”
అంది.
ఆ మాట వినగానే ఆ గోపిక కంగారుగా లేచి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయింది.
ఇప్పుడు అక్కడ శ్యాముడు... రాధమ్మ మాత్రమే.
రాధమ్మ మాత్రం ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు.
తలను వంచి, పాదబొటనవేలితో నేలను గీస్తూ మౌనంగా కూర్చుంది.
ఆ మౌనంలో ఎన్నో ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.
ఎన్నో అలకలు ఉన్నాయి.
ఎన్నో ప్రేమలు ఉన్నాయి.
శ్యామసుందరుడు మెల్లగా ఆమెవైపు వంగాడు.
తన వేణువు చివరితో ఆమె చెక్కిలిని తాకుతూ చిరునవ్వుతో అడిగాడు—
“రాధే! ఈ రోజు చాలా ఆలస్యమైంది. మా జ్ఞాపకం రాలేదా?”
అంతే...
రాధమ్మ ఒక్కసారిగా ఆయన చేతిలోని వేణువును లాక్కుంది.
“ఆహా! మీకు మా జ్ఞాపకం ఎందుకు వస్తుంది? మీతో నవ్వుతూ మాట్లాడేందుకు ఎంతోమంది గోపికలు ఉన్నారు కదా! వారితోనే ఉండండి. మేమెందుకు?”
అంది.
ఆ మాటల్లో కోపం కంటే ప్రేమ ఎక్కువ.
అలక కంటే ఆరాధన ఎక్కువ.
శ్యామసుందరుడు నవ్వాడు.
ఆ నవ్వు యమునా అలలను సైతం పరవశింపజేసింది.
“రాధే! ఈ లోకంలో నీ స్థానాన్ని ఎవ్వరూ తీసుకోలేరు. నీవు నా ప్రాణం. నీవు నా ఆనందం. నీవు నా హృదయసామ్రాజ్ఞి. నీ ప్రేమ ఎంత లోతైనదో చూడాలని కొంచెం సరదాగా అలా చేశాను. నీవు ఇలా అలిగి నీ ప్రేమను వ్యక్తం చేసినప్పుడు నా హృదయం మరింత పరవశిస్తుంది.”
అన్నాడు.
ఆ మాటలు వినగానే రాధమ్మ పెదవులపై మధురమైన చిరునవ్వు వికసించింది.
“అయితే... మేమూ సరదాగానే అలిగాము!”
అని చెప్పి వేణువును చేతిలో పట్టుకుని యమునా తీరం వైపు పరుగెత్తింది.
నీలి దుపట్టా గాలిలో ఎగురుతోంది.
నల్లని ముంగురులు మేఘాలతో పోటీ పడుతున్నాయి.
పాదాల గజ్జెలు శబ్దం చేయలేకపోయినా ఆనందంతో నాట్యం చేస్తున్నాయి.
వెనక నుంచి శ్యాముడు పరుగెత్తుతున్నాడు.
“రాధే! నా వేణువు ఇవ్వు. గోవులను ఇంటికి పిలవాలి!”
అని వేడుకుంటున్నాడు.
కానీ రాధమ్మ ఆగడం లేదు.
మధ్య మధ్యలో వెనక్కి తిరిగి చూసి కిలకిలా నవ్వుతోంది.
ఆ నవ్వు వినడానికి దేవతలు కూడా ఆకాశం నుంచి తొంగిచూస్తున్నారు.
అంతలో...
ఒక పెద్ద ఉరుము!
ఆకాశమంతా మెరుపులతో నిండిపోయింది.
క్షణాల్లో కుండపోత వర్షం ప్రారంభమైంది.
ఇప్పటి వరకు శ్యాముడి నుంచి పారిపోయిన రాధమ్మ ఒక్కసారిగా తిరిగి ఆయనవైపు పరుగెత్తింది.
దగ్గరకు వచ్చి గట్టిగా ఆయనను ఆలింగనం చేసుకుంది.
భయంతో కాదు...
ప్రేమతో.
విరహంతో కాదు...
విలీనంతో.
శ్యాముడు తన పీతాంబరాన్ని విప్పి ఆమెను కప్పాడు.
ఇద్దరూ ఒక విశాలమైన కదంబవృక్షం క్రింద ఆశ్రయం పొందారు.
వర్షపు చినుకులు చుట్టూ ముత్యాలహారాల్లా జారుతున్నాయి.
యమునమ్మ ఆనందంతో ఉప్పొంగుతోంది.
గాలి మల్లెపూల పరిమళంతో నిండిపోయింది.
ఆ క్షణంలో ప్రకృతి మొత్తం నిశ్చలమైపోయింది.
ఎందుకంటే...
సమస్త జగత్తుకు ఆశ్రయమైన పరమాత్మ...
సమస్త ప్రేమకు మూలమైన పరాశక్తి...
ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకొని నిలిచిన ఆ దివ్యదృశ్యాన్ని దర్శించే మహాభాగ్యం ప్రకృతికి లభించింది.
ఆ రోజు వర్షం కేవలం ఆకాశం నుంచే కురవలేదు.
రాధా-శ్యాముల ప్రేమామృతం కూడా బృందావనమంతా కురిసింది.
అందుకే వ్రజవాసులు అంటారు—
“కృష్ణుడు ప్రేమ అయితే, ఆ ప్రేమకు ప్రాణం రాధమ్మ.”
“రాధా నామం లేని కృష్ణుడు అసంపూర్ణుడు; కృష్ణస్మరణ లేని రాధమ్మ అసంపూర్ణురాలు.”
“ఇద్దరూ కలిసే పరిపూర్ణ ప్రేమ.
ఇద్దరూ కలిసే పరబ్రహ్మ తత్త్వం.”
అందుకే భక్తుల హృదయాలలో నిత్యం మారుమోగే గానం—
రాధే జయ జయ మాధవ దయితే!
గోకుల తరుణి మండల మహితే!
రాధే రాధే!
రాధే కృష్ణ!
రాధే శ్యామ్!
— శంకరకింకరః

Friday, June 5, 2026

బృందావన కథలు - 23 (భాగవత ప్రియుడు – కృష్ణుడి కూలీ)

జై శ్రీ రాధే కృష్ణ

అది పుణ్యపావన కాశీ మహాక్షేత్రం.
గంగమ్మ తల్లి తరంగాల సవ్వడితో,
విశ్వనాథుని డమరుక నాదంతో,
ఆశ్రయించిన జీవులకు నిత్య ముక్తిని ప్రసాదించే ఆ దివ్యనగరంలో...
ఒక పేద బ్రాహ్మణుడు నివసించేవాడు. దరిద్రం అతని గడప దాటి లోపలికి వచ్చినా, అతని అంతరంగం మాత్రం అపారమైన ఆధ్యాత్మిక సంపదతో, కృష్ణ భక్తి రసంతో తులతూగుతూ ఉండేది.
చిన్ననాటి నుంచే అతనికి లోకవ్యవహారాలపై విరక్తి కలిగింది. ధనకనక వస్తువాహనాలు, కీర్తిప్రతిష్ఠలు—ఇవన్నీ క్షణభంగురమైన మాయాజాలమని అతని అంతరాత్మకు తెలుసు. అతనికి తెలిసినది, నమ్మినది, శ్వాసించినది ఒక్కటే "శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణం".
ఉదయం కన్ను తెరచిన క్షణం నుండి నిశీధి నిశ్శబ్దంలో నిద్రపోయే వరకూ అతని ప్రతి నిమిషం భాగవతమయమే. ఆ గ్రంథంలోని ప్రతి శ్లోకం అతనికి అమృతధార; ప్రతి లీల ఒక పరమానంద సాగరం. ముఖ్యంగా దశమస్కంథం లోని నందనందనుని బాల్య లీలా విశేషాలను చదువుతున్నప్పుడు, అతని నయనాల నుండి ఆనందాశ్రువులు జాలువారేవి. ఆ ముఖారవిందంలోని తేజస్సు చూస్తే, సాక్షాత్తు ఆ మురళీకృష్ణుడే అతని సముఖాన కూర్చొని లీలలు ప్రదర్శిస్తున్నాడా అన్నట్లు ఉండేది.
ఆ అశ్రుధారలు కేవలం కన్నీళ్లు కావు; అవి ఆ పరమాత్ముని లీలావిలాసాల్లో ఓలలాడిన ఒక భక్తుని అంతరంగ తరంగాలు! చిన్ని కృష్ణుడు యశోదమ్మ నోట విశ్వరూపాన్ని చూపినప్పుడు ఆశ్చర్యంతో, నవనీతాన్ని చోరీ చేస్తూ గోపికలకు దొరికినప్పుడు ముగ్ధత్వంతో, కాళీయుని మదమణిచి నర్తించినప్పుడు భక్తి పారవశ్యంతో ఆయన హృదయం నాట్యమాడేది.
ఆ సమయంలో ఆయన బాహ్య ప్రపంచాన్ని పూర్తిగా మరచిపోయేవాడు. చుట్టూ ఉన్న దరిద్రం, లోకుల నిందలు, సంసార తాపత్రయాలు—ఏవీ ఆయనను తాకలేకపోయేవి. ఎందుకంటే, ఆ క్షణంలో ఆయన కాశీ నగరంలో లేడు; సాక్షాత్తు ద్వాపరయుగపు బృందావన వీధుల్లో ఆ బాలకృష్ణుని అడుగుజాడల్లో విహరిస్తున్నాడు!
ఇక తల్లిదండ్రులు అతన్ని లోకరీతిలోకి తీసుకురావాలని ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశారు. వ్యాపారాలు పెట్టించారు, ఉద్యోగాలలో చేర్పించారు. కానీ, ఆకాశంలో విహరించే పక్షి పంజరంలో ఇమడనట్లు, అతని మనసు ఆ లౌకిక బంధాలలో ఇమడలేదు. చివరకు అన్నింటినీ త్యజించి, మళ్ళీ ఆ భాగవత శరణాగతినే ఆశ్రయించాడు.
ఇది చూసి విసిగిపోయిన బంధుమిత్రులు, "వివాహం జరిపిస్తే బాధ్యతలు పెరుగుతాయి, సంసార చక్రంలో పడితే వాడే దారికొస్తాడు" అని భావించి, అతనికి వివాహం జరిపించారు. కాలక్రమంలో ఇద్దరు పిల్లలు కూడా జన్మించారు. కానీ, ఆ బ్రాహ్మణుని నిశ్చల భక్తి ముందు సంసార మాయాబంధాలు నిలువలేకపోయాయి. అతని ధ్యాస, శ్వాస నిరంతరం ఆ కృష్ణ పాదారవిందాలపైనే లగ్నమై ఉన్నాయి.
ఇక సంసార శకటాన్ని లాగే భారమంతా ఆ ఇల్లాలి భుజాలపై పడింది. ఆమె మహా పతివ్రత, సహనశీలి. భర్త ఏ పనీ చేయకపోయినా ఎన్నడూ పల్లెత్తుమాట అనలేదు; దైవఘటనగా భావించింది. సంసారం నడవడానికి సంపాదనకై తెల్లవారకముందే లేచి, పొరుగు ఇళ్లలో వంటలు చేస్తూ, రొట్టెలు కాలుస్తూ, ఆ కాయకష్టంతో వచ్చిన కొద్దిపాటి ధనంతోనే ఇల్లు గడిపేది. భర్తకు భోజనం పెట్టడం, పిల్లలను సాకడం, ఇంటికి వచ్చే సాధు సంతులకు సేవలందించడం—ఇవన్నీ ఆమె నిశ్శబ్దంగా చేసిన నిత్య యజ్ఞం.
అది ఒక సాయంసమయం... భానుడు పశ్చిమ దిక్కున అస్తమిస్తున్నాడు. ఆ సమయంలో ముగ్గురు తేజోవంతులైన సాధువులు ఆ ఇంటి ముంగిటకు వచ్చారు.
"అమ్మా! ఆకలి వేస్తోందమ్మా, కొద్దిగా ప్రసాదం ఉంటే పెట్టవా తల్లి!" అని ప్రార్థించారు.
ఆ మాట వినగానే ఆ తల్లి ఆప్యాయంగా వంటిట్లోకి వెళ్ళింది. కానీ, అక్కడ ఖాళీ పాత్రలను చూడగానే ఆమె గుండె ఆగినంత పనైంది. ఇంట్లో కనీసం ఒక్క మెతుకు కూడా లేదు! ఆ ఖాళీ కుండలు తన దరిద్రాన్ని చూసి వెక్కిరిస్తున్నట్లు అనిపించింది. ఆమె కళ్లలో నీళ్లు సుడులు తిరిగాయి.
ఆమె నిస్సహాయతను, కన్నీళ్లను గమనించిన ఆ సాధువులు మందహాసం చేస్తూ—
"బాధపడకు తల్లి! ఈరోజు ఆ భోళాశంకరుని సంకల్పం ఇలా ఉంది. మేము మళ్ళీ ఎప్పుడైనా వస్తాంలే" అని చెప్పి, ఆకలితోనే వెనుదిరిగి వెళ్ళిపోయారు.
అతిథులను ఆకలితో పంపాల్సి వచ్చిన ఆ క్షణం ఆమె హృదయాన్ని ముక్కలు చేసింది. ఏళ్ల తరబడి అణచిపెట్టుకున్న ఆవేదన, దుఃఖం ఒక్కసారిగా అగ్నిపర్వతంలా బద్దలయ్యాయి. ఆమె నేరుగా భర్త ఉన్న గదిలోకి వెళ్ళింది. అక్కడ ఆయన ఏమీ ఎరుగనివానిలా, పరమానంద భరితంగా భాగవత పారాయణంలో మునిగిపోయి ఉన్నాడు. ఆ దృశ్యం ఆమెలో క్రోధాన్ని మరింత రగిల్చింది.
"రోజంతా ఈ పుస్తకమేనా! ఈ భాగవతం మనకు ఏమిచ్చింది? పిల్లలు ఆకలితో అలమటిస్తున్నా, ఇంటికి వచ్చిన సాధువులు ఆకలితో వెళ్ళిపోతున్నా మీకు చలనం లేదా? కనీసం ఒక గుప్పెడు అన్నం పెట్టలేని ఈ బ్రతుకెందుకు? ఇక నా వల్ల కాదు!" అని రోదిస్తూ, ఆవేశంలో భర్త చేతిలోని భాగవత గ్రంథాన్ని లాక్కుని నేలకేసి కొట్టింది. "ఇదే నీకు సర్వస్వం అయితే, దీనితోనే బ్రతుకు... ఈ ఇల్లు వదిలి వెళ్ళిపో!" అని నిందించింది.
ఆ నిందలకు బ్రాహ్మణుడు అణుమాత్రమైనా కోపించలేదు. నేలపై చెల్లాచెదురుగా పడిపోయిన భాగవత పత్రాలను ఒక్కొక్కటిగా ఏరుకున్నాడు. అవి అతనికి కేవలం కాగితాలు కావు... అతని ప్రాణం, అతని కృష్ణుడు! ఆ పత్రాలను గుండెలకు హత్తుకుని, కన్నీరు మున్నీరుగా విలపించాడు.
"కృష్ణా! నా భార్యను క్షమించు స్వామీ. సంసార భారం ఆమెను అలసిపోయేలా చేసింది. సాధుపుంగవులకు సేవచేయలేని తనం ఆమె చిరాకుకు కారణమైంది, ఆమెలో దోషాన్ని వెతకకు, ఆమెకు శాంతిని ప్రసాదించు" అని వేడుకుంటూ, ఇల్లు వదిలి గంగాతీరానికి చేరుకున్నాడు. ఆ తల్లి ప్రవాహాన్ని చూస్తూ, కృష్ణస్మరణలో మునిగిపోయాడు.
భక్తుని కన్నీటి ప్రతి బిందువూ వైకుంఠ వాసుని హృదయాన్ని తాకింది.
తన భక్తుని ఆక్రందన చూసి ఆ భక్తవత్సలుని మనసు ద్రవించిపోయింది.
ఇంకేముంది? ఆ మాయానాటక సూత్రధారి ఒక సుందర బాలకృష్ణుని రూపం దాల్చాడు. తలపై ఒక పెద్ద గంప, ముఖంలో కోటి సూర్యచంద్రుల ప్రకాశం, పెదవులపై మధురమైన చిరునవ్వు... కానీ తానేమీ మాట్లాడలేని మూగవానిగా వేషం వేశాడు.
ఆ నవనీతచోరుడు కాశీ వీధుల్లో నడుస్తుంటే,
ఆ సౌందర్యానికి జనం కళ్ళప్పగించి చూస్తున్నారు.
ఆ చిన్నికృష్ణుడు గెంతుతూ, ఈలలు వేస్తూ,
ముసలివాళ్లను, సాధువులను కళ్లతోనే పరామర్శిస్తూ,
చివరకు ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంటి గుమ్మానికి చేరుకున్నాడు.
తలుపు తీసిన ఇల్లాలు ఆ ముగ్ధమనోహర బాలుని చూసి మురిసిపోయింది. "ఎవరివి బాబూ నువ్వు? ఈ గంపలో ఏముంది?" అని అడిగింది.
బాలుడు ఏమీ మాట్లాడకుండా, తాను మూగవాడినని సైగ చేసి, తన చేతిలోని కాగితం, కలం ఆమెకు అందించాడు. ఆమె ఆశ్చర్యపోతూ చూస్తుండగా, ఆ బాలుడు చకచకా ఇలా రాశాడు:
"అమ్మా! మీ భర్త చిన్నప్పటి నుంచీ నా దగ్గరే పనిచేస్తున్నారు. ఆయన నా కోసమే తన జీవితమంతా కష్టపడ్డారు. కానీ, ఇప్పటి వరకు ఒక్క పైసా కూలీ కూడా తీసుకోలేదు. ఈరోజు ఆయనకు అత్యవసరమని తెలిసి, ఇంతకాలం ఆయన దాచుకున్న కూలీని ఇవ్వడానికి నేనే స్వయంగా వచ్చాను."- ఇట్లు, మీ భర్త యొక్క యజమాని.
ఆమె ఆశ్చర్యంతో గంపపై ఉన్న వస్త్రాన్ని తొలగించింది. అంతే! ఆమె కళ్లు మిరుమిట్లు గొలిపాయి. అందులో అపారమైన బంగారం, ధగధగలాడే వజ్రాలు, నవరత్నాలు దివ్యకాంతులతో మెరిసిపోతున్నాయి! ఆమె కుటుంబం నిర్వహించడానికి, సాధుసంతుల సేవ చేయడానికి ఆమెకు జీవితాంతం సరిపోయే ఆ సంపదను చూసి ఆమె నోట మాట రాలేదు. తన భర్త మహత్యాన్ని ఎంత తప్పుగా అర్థం చేసుకుందో గ్రహించింది, తన భర్తకు తాను చేసిన అవమానం గుర్తొచ్చి కళ్ళనీళ్లు జల జలారాలాయి. పశ్చాత్తాపంతో పిల్లలను పిలిచి, "నాయనా! నాన్నగారిని ఎక్కడున్నా వెంటనే వెతికి తీసుకురండి" అని పంపింది.
గంగాతీరంలో ధ్యానంలో ఉన్న తండ్రిని పిల్లలు ఇల్లేర్చారు. కానీ, తన వీధిలోకి అడుగుపెట్టిన బ్రాహ్మణుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. ఉదయం వరకు దరిద్రంతో అల్లాడిన ఆ ఇల్లు, ఇప్పుడు వందలాది దీపాల వెలుగులతో, తోరణాలతో, పూలమాలలతో ఒక దివ్య దేవాలయంలా ప్రకాశిస్తోంది.
అతడు లోపలికి రాగానే, భార్య మంగళ హారతి పట్టుకుని భక్తితో ఎదురొచ్చింది. తన కళ్ళొత్తుకుని, చెంబులో నీళ్ళతో తన భర్త కాళ్ళు కడుక్కుంది "ఏమిటి దేవీ ఇదంతా?" అని ఆయన అడిగాడు. ఆమె కన్నీళ్లతోటే జరిగింది చెప్పింది, తన భర్త యజమాని యిచ్చిన ఆ ఉత్తరాన్ని భర్త చేతిలో పెట్టింది.
బ్రాహ్మణుడు ఆ ఉత్తరాన్ని విప్పి చూడగానే, అందులోని అక్షరాలన్నీ ఒక్కసారిగా కాంతిపుంజాలుగా మారాయి. మరుక్షణమే... ఆ కాగితంపై వేణువును అధరాలపై ఉంచిన ఆ నీలమేఘశ్యాముని దివ్యమంగళ స్వరూపం ప్రత్యక్షమైంది!
ఆ పరమాత్ముని దర్శించగానే బ్రాహ్మణుడు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోతూ, వెంటనే తన భార్య పాదాలకు నమస్కరించాడు. భార్య కంగారుపడుతుండగా ఆయన గద్గద స్వరంతో అన్నాడు:
"దేవీ! ఈరోజు మన ఇంటికి వచ్చిన ఆ యజమాని ఎవరో తెలుసా? ఆయన ఈ విశ్వానికే యజమాని! భక్తుల కోసం పరితపించే ఆ గోపాలకృష్ణుడు. నేను జీవితమంతా చదివిన ఆ భాగవత రూపమే ఈ కృష్ణుడు. ఈరోజు ఆ భక్తవత్సలుడు నా సేవను స్వీకరించి, స్వయంగా కూలీ ఇవ్వడానికి మన గడప తొక్కాడు. నీ పవిత్ర హృదయానికి ఆ స్వామి దర్శనభాగ్యం లభించింది!"
ఆ మాటలు విన్న ఇల్లాలి కళ్లలో పశ్చాత్తాపపు కన్నీళ్లు నదులై పారాయి. భర్త పాదాలపై పడి క్షమాపణ కోరింది. ఆ రోజు నుండి ఆ దంపతుల జీవితం భగవద్భక్తితో, నిత్య భాగవత శ్రవణంతో, అన్నదానాలతో, సాధు సంతుల సేవతో నందనవనంలా కాశీలో మరో బృందావనంలా మారింది. చివరకు ఆ కృష్ణకృపతో, విశ్వనాథుని ఆశీస్సులతో మోక్షాన్ని పొంది తమ జన్మను సార్థకం చేసుకున్నారు.
జై శ్రీ రాధే కృష్ణ
జై కాశీ విశ్వనాథ్
- శంకరకింకరః

Wednesday, June 3, 2026

బృందావన కథలు – 22 (రాధమ్మ పాదరేణువు)

జై రాధే కృష్ణ శ్యామ్!

బృందావనం…
అది ప్రేమకు రూపం వచ్చిన ధామం.
అక్కడ గాలి కూడా రాధానామమే జపిస్తుంది.
యమునమ్మ అలలు కూడా కృష్ణస్మరణలోనే ప్రవహిస్తాయి.
కదంబవృక్షాలు ప్రేమకు సాక్షులై నిలుస్తాయి.
అక్కడి ధూళి కూడా సాధారణ ధూళి కాదు…
అది రాధాకృష్ణుల పాదస్పర్శతో పవిత్రమైన చరణరేణువు.
ఆ రోజు ఉదయం…
యమునా తీరం సూర్యోదయపు బంగారు కాంతితో మెరిసిపోతోంది.
మంచుబిందువులు తామరరేకులపై ముత్యాల్లా మెరుస్తున్నాయి.
గాలి పారిజాతాల పరిమళంతో నిండిపోయింది.
ఆ రోజు బృందావనంలో ఏదో ఒక అద్భుతం జరగబోతోంది... కానీ ఎవరికీ తెలియదు.
---
యమునా తీరంలో ఒక రాయి ఉండేది. అది ఎన్నో సంవత్సరాలుగా అక్కడే ఉంది. ఏ ప్రత్యేకతా లేనందువల్ల ఎవ్వరూ దాన్ని గమనించేవారు కాదు. గోపికలు దాని పక్కనుంచి వెళ్లేవారు… యమునమ్మ అలలు అప్పుడప్పుడు దానిని తాకేవి… ఆవులు దాని దగ్గరలో ఉన్న గడ్డిని మేత మేసేవి… దాని దగ్గర యమునా నీటిని తాగేవి. కానీ అది కేవలం ఒక రాయిగానే ఉండిపోయింది.
ఆ రోజు ఉదయం,
రాధారాణి తన సఖులతో కలిసి యమునా స్నానానికి బయలుదేరింది.
ఆమె అడుగులు మృదువుగా నేలను తాకుతున్నాయి.
జడలో రాత్రి పెట్టుకున్న మల్లెలు ఊగుతున్నాయి.
ముఖంలో చంద్రకాంతి నవ్వు.
కళ్లలో కృష్ణస్మరణ.
ఆమె నడుస్తూ మెల్లగా "శ్యామ్... శ్యామ్..." అంటూ జపిస్తోంది
ఆ నామస్మరణ వినగానే గాలి కూడా మంద్రంగా ఆ మాటలను తిరిగి వినపించసాగింది.
---
రాధ నడుస్తూ ఉండగా
ఆమె పాదాల దగ్గర నుంచి కొంత ధూళి లేచింది.
గాలి ఆ రేణువులను మెల్లగా తీసుకెళ్లి
ఆ చిన్న రాయిపై చల్లింది.
అది మామూలు ధూళి కాదు, సాక్షాత్తూ రాధమ్మ పాదరేణువు...
అంతే...
ఒక అద్భుతం జరిగింది.
ఆ రాయి ఒక్కసారిగా ఒక వింత అనుభూతిని పొందింది.
ఇన్నాళ్లు నిశ్చేష్టంగా ఉన్న దానిలో
ఏదో దివ్యమైన ప్రకాశం ప్రవహించడం మొదలైంది.
యమునమ్మ అలలు ఆశ్చర్యంగా చూశాయి.
కదంబవృక్షాలు పులకించిపోయాయి.
ఆ రాయి మీద నుంచి ఒక మృదువైన కాంతి వెలువడసాగింది.
కొద్దిసేపటికి అక్కడికి వచ్చిన గోపికలు ఆశ్చర్యపోయారు. "ఈ రాయి ఎందుకు ఇలా మెరుస్తోంది? ఎప్పుడూ దీన్ని గమనించలేదే మనం?!" అని ఒకరు ఆశ్చర్యంగా అడిగారు. మరొకరు దగ్గరకు వెళ్లి చూశారు. "ఆహా! ఆ రాయి నుంచి మల్లెల పరిమళం వస్తోంది." అని అన్నది.
ఆరాయి చుట్టూ చిన్న చిన్న గడ్డి పూలు అందంగా వికసించాయి. ఆ పరిణామాన్ని ఎవరూ అర్థం చేసుకోలేకపోయారు.
అప్పుడే మురళీనాదం వినిపించింది. అందరూ వెంటనే తిరిగి చూశారు. నీలమేఘ శ్యాముడు నడుచుకుంటూ వస్తున్నాడు.
తలపై నెమలిపింఛం…
చేతిలో మురళీ…
ముఖంలో చిలిపి నవ్వు…
ఆయన ఆ రాయిని చూసి చిరునవ్వు నవ్వాడు.
ఒక గోపిక వెంటనే "కాన్హా! ఈ రాయి ఏమిటి? నిన్నటివరకూ ఇలాంటిది ఇక్కడ చూడలేదు అంతా వింతగా ఉంది" అని గోముగా అడిగింది.
కృష్ణుడు మెల్లగా ఆ రాయి దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తర్వాత ప్రేమగా దానిని తాకుతూ "ఇది ఈరోజు గొప్ప భాగ్యం పొందింది..." అన్నాడు.
అందరూ ఆశ్చర్యంగా చూసి "ఏ భాగ్యం?" అని అడిగారు.
కృష్ణుడు రాధ వైపు చూసి మృదు మధురంగా నవ్వాడు.
"ఈ రాయిపై రాధా చరణరేణువు పడింది..." అన్నాడు.
ఆ మాట వినగానే ఆ క్షణంలో అందరూ ఇంకా విషయం చెప్తాడని మౌనంగా వినడం కొనసాగించారు.
కృష్ణుడు కొనసాగించాడు
"గంగానది పవిత్రం ఎందుకంటే - అది భగవంతుని శరీరాన్ని తాకింది...
ఈ రాయి పవిత్రం ఎందుకంటే ఇది రాధా చరణరేణువును పొందింది..." అన్నాడు.
అక్కడే ఉన్న రాధ వెంటనే సిగ్గుతో తలవంచుకుంది. ఆ సిగ్గుతోనే "శ్యామా! నువ్విలా ఎందుకు అంటున్నావు?" అంది.
కృష్ణుడు ఆమె కళ్లలోకి చూస్తూ మెల్లగా
"రాధే... నువ్వు ప్రేమకు రూపం.
నీ పాదాలు తాకిన చోట
భక్తి వికసిస్తుంది.
నీ చరణరేణువు పడిన చోట
ప్రేమ పరిమళిస్తుంది." అని అన్నాడు.
ఆ మాటలు విన్న గోపికల కళ్లలో నవ్వులు మెరిశాయి.
అప్పుడే
ఆ రాయి మీద ఒక చిన్న తామరపువ్వు వికసించింది.
యమునమ్మ అలలు సంతోషంగా ఒడ్డును తాకాయి.
గాలి మల్లెల పరిమళాన్ని చల్లింది.
కదంబవృక్షాలు పూలవర్షం కురిపించాయి.
ఆ రాయి ఇక రాయి కాదు...
అది ప్రేమను స్పృశించిన సాక్ష్యం.
అది రాధా చరణరేణువు మహిమకు గుర్తు.
ఆ సాయంత్రం
కృష్ణుడు మురళీని పెదవులకు చేర్చాడు.
ఆ రోజు వేణువులోంచి వచ్చిన రాగం
మామూలు రాగం కాదు.
అది రాధా మహిమను గానం చేస్తున్న ప్రేమగీతం.
రాధ మెల్లగా తలవంచుకుంది.
ఆమె పాదాల దగ్గర యమునమ్మ అలలు నమస్కరించాయి.
అప్పుడు నాకు ఒక సత్యం తెలిసింది —
భగవంతుని కృప ఒక జీవిని పవిత్రం చేస్తే,
రాధా ప్రేమ ఒక రాయిని కూడా తన గుణధర్మాలకతీతంగా దివ్యమైనదిగా మార్చగలదు.
"రాధమ్మ పాదరేణువు తగిలిన రాయి
కేవలం మెరవలేదు...
ఆమె ప్రేమను అనుభవించింది...
అతని భక్తిని శ్వాసించింది...
దివ్యత్వాన్ని పొందింది...
ఎందుకంటే రాధా చరణరేణువులో కూడా
కృష్ణుని హృదయం దాగి ఉంది..."
రాధే రాధే
-శంకరకింకరః